Generated by All in One SEO v5.0.0.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site.## Sitemaps - [XML Sitemap](https://mavidefter.net/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Yazılar - [Kof iyimserlik karşısında umudu savunmak](https://mavidefter.net/kof-iyimserlik-karsisinda-umudu-savunmak/) - Krüger Bloch’a umudun ne olduğunu ve ne olmadığını sorar. Bloch’un yanıtının hayati kısmı şu şekildedir: “Umut, kesinliğin zıddıdır. Naif iyimserliğin zıddıdır." Bu iyimserlik ki hatalar ve felaketler karşısında çaresizce şaşkınlığa uğrar, Bloch’a göre halkın yeni afyonudur. SERHAT TUTKAL Türkiye’de pek çok muhalifin içinde bulunduğu umutsuzluk ortamından geriye dönüp bakalım. Seçim öncesinin tüm kof, abartılı iyimserliğinin - [“Kamusal üniversite” tartışmasına bir katkı](https://mavidefter.net/kamusal-universite-tartismasina-bir-katki/) - İçinde bulunduğu halktan ve sosyal ilişkilerden rahatsız olmayan, onu değiştirmek ve dönüştürmek için çabalamayan bir sol politikanın dönüp dolaşacağı yer sıkışıp kaldığı başlangıç noktası, kendi yağında kavrulmasıdır. Bekmen “halkı terk etmemelisiniz” diye uyarıyor, ben tam tersi istikametten yanayım; sol politikanın sıfır noktası “halkı terk emekten” başlar. ENDER ŞİAR ARGIN Ahmet Bekmen Hoca, Mavi Defter’de “duvarsız - [Bir twitter mesajına gelen cevapların düşündürdükleri](https://mavidefter.net/bir-twitter-mesajina-gelen-cevaplarin-dusundurdukleri/) - Sadece Türkiye’de değil, dünyanın pek çok yerinde otoriter ve baskıcı rejimlerin dayattığı siyaset anlayışı da bu değil mi zaten: Siyaseti mahallelerin birbirleriyle çatışması üzerinden kurgulamak, muhalif siyaseti de belirli bir mahallenin bekçiliğine sıkıştırmak. AHMET BEKMEN Aslında hiç âdetim değildir. Twitter’ı (“X” demek bana saçma geliyor, Elon Musk kusura bakmasın) az kullanırım, nadiren attığım mesajlara gelen - [Latin Amerika solunun gündemi](https://mavidefter.net/latin-amerika-solunun-gundemi/) - Latin Amerika solunun önemli bir kısmı kapitalist üretim ve tüketim düzeninin doğayı yaşanmaz hale getirdiğini, yoksulluğu ve suçu artırdığını öne sürmekte. Doğa talanının ve yoksullaştırmanın sonucu olarak fakir ülkelerden zengin ülkelere yönelik göçün ve ekonomik taleplerin ortaya çıkacağı, buna verilecek yanıtınsa kitlesel şiddet olacağı öngörülüyor. SERHAT TUTKAL Latin Amerika’nın iki sol aktörü son dönemde çokça - [Kadir Cangızbay’ın ardından](https://mavidefter.net/kadir-cangizbayin-ardindan/) - Bisiklet güzeldi çünkü emeğe dayalıydı. Pedalı çevirdiğin kadar giderdin, pedal çevirmeyi bıraktığında dururdun. Kimsenin emeğini sömüremezdin. Bisiklet yalnızca sen emek harcadığında hareket ederdi. SERHAT TUTKAL “Kürt müsün lan sen?” Kadir Hoca'nın ölüm haberini gördüğümde sesi kulağımda çınladı. Gazi Üniversitesi’nde Kamu Yönetimi bölümüne verilen Sosyoloji-2 dersinin amfisine döndüm. Konu Kürtlere gelince hoca sınıfta Kürt olup olmadığını - [Öpücük](https://mavidefter.net/opucuk/) - Bizim ahlak dersine değil aşka ihtiyacımız var. Halkı olması gerektiğini zannettiğiniz gibi değil; olabileceği gibi ve hepsinden evvel olduğu gibi sevip, sahtekârca sözler vermeyi kesmek, söz verene kefil olmayı bırakmak gerekiyor. Bizde eksik olan ne varsa halktan alacağız ve bizden talep etmediğinde bile adalet mücadelesiyle ona vereceğiz, devrimcilik budur. Öyle anlamak isterseniz aşk da budur. - [Twitter, Mastodon, Bluesky ve diğerleri: Sosyal medya platformları üzerine](https://mavidefter.net/twitter-mastodon-bluesky-ve-digerleri-sosyal-medya-platformlari-uzerine/) - Kamusal iletişim hakkını savunmak, dijital iletişim platformlarının özelleştirilmesine karşı çıkmak için önümüzde önemli bir fırsat var. Mastodon gibi kamusallık esasına dayanan bir platformun öne çıkarılması kapitalist önkabullerin birçoğunun kırılmasına da katkı sunacaktır. SERHAT TUTKAL Özellikle Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasından bu yana Twitter ve alternatifleri üzerine çok sayıda tartışma yürütülüyor. Bu tartışmaların sol için de - [Latin milliyetçiliği ve Türkiye'deki rejim](https://mavidefter.net/latin-milliyetciligi-ve-turkiyedeki-rejim/) - Şimdilerde kendi arkadaşlarının kuyusunu kazıp yeniden iktidar olmaya çalışan eski Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales'in Erdoğan'ı kutlayan mesajı Latin milliyetçisi tutumun adeta sembolüydü. Çünkü Morales mesajında "hep beraber adım adım çok kutuplu dünyayı kurmak"tan bahsediyordu. Bu yaklaşım muhtemelen arkasında kirli çıkar ilişkilerinin de olduğu bir mantığın yansımasıydı. AYKAN SEVER Dünyada olan bitenlerin herhangi bir zaman - [Mücadele](https://mavidefter.net/mucadele/) - Bloch, “Naziler aldatıcı bir şekilde ama insanlara konuşuyor, komünistler doğru konuşuyor ama şeylere dair” diyordu. İnsanlara konuşmanın yolu onların anlam dünyasına girebilmekten, olguları değerlendirirken kullandıkları referansların bazılarını devrimci söyleme dahil edebilmekten geçiyor. SERHAT TUTKAL Ankara Siyasal’daki yüksek lisans tezimi Almanyalı filozof Ernst Bloch üzerine yazmıştım.[1] Bloch birçok açıdan ilginç bir düşünür. 1885 yılında Yahudi bir - [Seçim: Rejim için karar anı](https://mavidefter.net/secim-rejim-icin-karar-ani/) - Kesin olan tek şey, demokrasinin savunulması ve derinleştirilmesi için halkın kendi çıkarları için seferber olmasından, kendi kaderine örgütlü bir biçimde sahip çıkmasından başka bir yol olmadığı. Koşullar ne olursa olsun ancak o yolda ısrar ederek cehennemin kapılarının gerçekten kapanmasını sağlayabiliriz. FOTİ BENLİSOY Erdoğan’ın olası bir seçim mağlubiyetinin ardından iktidarın barışçıl transferine olanak tanıyıp tanımayacağı, cevabını - [Türkiye’nin seçimi: Benim oyum, senin oyuncağın değil](https://mavidefter.net/turkiyenin-secimi-benim-oyum-senin-oyuncagin-degil/) - Halk iradesinin sandıklı seçimlerle belirlenebileceğine ve demokrasinin bu şekilde gerçekleşebileceğine ikna olmayan ve itirazları yüzyılı aşkın zamandır semada yankılanan sosyalistler, devrimciler, komünistler, demokratlar, eleştirel düşünenler ya da siz ne derseniz onlar için 14 Mayıs’ta seçimlerin güvenliği ve oyların adil sayılması konusunda kaygılanmak, hep bir yürek burukluğuyla birlikte geliyor. AYŞEGÜL K. KAYNAR Yer: Birleşmiş Milletler - [Sadist popülizm ve ‘cehennemin kapıları’](https://mavidefter.net/sadist-populizm-ve-cehennemin-kapilari/) - Hedeflenen, yabancı ya da öteki addedilen gruplara dönük nefret duygusunun kendini serbestçe ifade edebilmesinin önünün açılmasının getirdiği duygusal tatmindir. Sadist popülizm muktedirlerin hâkimiyetinin aşağı sınıflara yayıldığı, onlara bu hâkimiyetten pay sağlandığı yanılsamasını yaratır, bir güçlenme deneyimi olarak yaşanır. FOTİ BENLİSOY “Tabii, sonuna kadar Reis. Neler yaptı, neler etti… Bir yirmi beş sene öncesini hatırlamazsınız siz. - [‘Sandığa gider’](https://mavidefter.net/sandiga-gider/) - Kimin “devrimci” kimin “reformist” olduğunun seçimlere ilgi duymakla, oy kullanmakla, hatta aday olmak veya yasal parti kurmakla değerlendirilmesini yüzeysel bulduğumu işin başından söyledim. Yeri geldiğinde hepsi yapılır; “legaliteyi istismar” anasının ak sütü gibi helâl herkese. Uyanık olunması gereken parlamento tarafından istismar edilmemek, simgesel ağımıza, kalıtımsal bağımıza, ortak tarihimize, üst metinlerimize, birbirimize atıflarımıza sahip çıkmak. - [Deprem: Kapitalizmin cinayet aleti](https://mavidefter.net/deprem-kapitalizmin-cinayet-aleti/) - Acımızı dindiren tesellilere değil, yıkım ve ölümün siyasi kararlarını veren kapitalist devlet ve burjuva sınıfla girilecek bir hesaplaşmaya ihtiyacımız var. Bunca yıkımın ve ölümün ortasında mı? Evet, çünkü: “İnsanların hayattan daha fazla istediği şeyler vardır, ölümden daha fazla nefret ettiği şeyler de…” ALPER ÖZTAŞ Kapitalist devletlerde, doğal afetlere toplumun fiziksel hazırlığı, hâkim sınıf olan burjuvazinin - [Türkiye işçi cumhuriyeti: ‘Biz ne ölüyüz ne sağ’](https://mavidefter.net/turkiye-isci-cumhuriyeti-biz-ne-oluyuz-ne-sag/) - Türkiye proleter ordusu büyümektedir. 2009'da 7,2 milyon ücretli çalışan varken işçi sayısı Şubat 2022 itibarıyla 14,5 milyon’a ulaşmış durumda. İşçileşme hızı yüzde 100’leri geçerken aynı dönemde nüfus artışı ise yüzde 18’lerde seyretti. Nüfus artış hızından daha yüksek işçileşme hızı söz konusudur. Benzer bir seyir çocuk işçilik için geçerlidir. KANSU YILDIRIM Seçim gündeminde iktidar ve muhalefet - [‘Devlet, benim!’](https://mavidefter.net/devlet-benim/) - Ceset birikimi ile sermaye birikimi kusursuz bir senkronla, ölümcül bir ahenkle ilerliyor. Yaşayanlar çadır, ölenler kefen bulamıyor. İnsanlar enkaz altındayken hafriyat çalışması başlıyor. İçecek temiz su, yıkanmaya banyo, sıçmaya tuvalet bulunamazken inşaat şirketleri ile sözleşmeler imzalanıyor. KANSU YILDIRIM Yaşlı bir depremzede “Ceset torbası vermediler, altısını da inekleri yemlediğim torbaya koydum” diyordu. Televizyon kanallarında milyar dolarlık - [Anadolu katliamı](https://mavidefter.net/anadolu-katliami/) - Başta tekelci burjuvazi olmak üzere, sermaye sınıfının ’Batıcı’sı ve ‘İslamcı’sıyla tüm kesimleri; taşra ekonomisinin eşraf ve ağaları; tarikat, cemaat ve öteki dinbaz teşkilatların hacıağaları; bütün bunların uzantısı durumundaki asalak siyaset sınıfı ve sivil-asker bürokrasinin tüm yönetici takımı, yüzbinlerce Anadolu insanının kanını döken, canını alan, milyonlarcasını bir dehşetin içinde sahipsiz bırakan bu katliamın suç ortağıdır. - [Anatolian massacre](https://mavidefter.net/anatolian-massacre/) - HAKKI ÖZDAL Translated by Erkal Ünal The horrible scene Turkey is facing as of February 6, 2023, is not a “disaster” or a “catastrophe”. It is a massacre with variegated economic and political layers, whose conditions have taken time to develop, and the calls to stop it have gone unheeded. The fact that there - [Maraş Depremi, Türkiye’nin ‘Lizbon Depremi’ olur mu?](https://mavidefter.net/maras-depremi-turkiyenin-lizbon-depremi-olur-mu/) - İstiyoruz ki öfkemiz bir netice versin. Ancak öfke ister bireysel ister kitlesel olsun geçicidir, yatıştırmaya müsaittir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları da büyük acıların ve öfkelerin çok nadiren büyük siyasi değişimler yarattığını iyi bilirler AYŞEGÜL K. KAYNAR 1 Kasım 1755 tarihinde meydana gelen Lizbon Depremi, depremin tetiklediği tsunami ile birleşince Avrupa kıtasının gördüğü en büyük - [Kubur kapitalizm*: Sermayenin çişimizle derdi ne?](https://mavidefter.net/kubur-kapitalizm-sermayenin-cisimizle-derdi-ne/) - İşçi sınıfına işyerlerinde kalan son “kendine ait oda”lardan biri de tuvaletlerdir. Tuvaletler, ilk bakışta üretim organizasyonunun ve zaman çizelgesinin dışında kalan otonom alanlar gibi görülebilir. Ne var ki, sermayenin işyerinde ölü zamanı ortadan kaldırma stratejilerinin ilk mekânsal müdahaleleri yine tuvaletlerden başlamaktadır. KANSU YILDIRIM Modern Zamanlar filmini, üzerinden bunca sene geçmesine rağmen hâlâ çarpıcı kılan yanı, - [‘AKP gidici’ söylemi üzerine](https://mavidefter.net/akp-gidici-soylemi-uzerine/) - AKP’nin rant müştereki sadece Cengiz-Limak-Kolin-Mapa-Kalyon tröstlerini, Çukurambar’ın, Başakşehir’in yeni burjuvazisini, yeni orta sınıfını değil, doğrudan AKP’ye bağımlı olan milyonlarca yoksulu da yarattı. İSMAİL GÜNEY YILMAZ Siyasal mücadelede umut önemli bir silahtır. İnançla, kararlılıkla, kendi ideolojisine güvenle beslenen politik hat, en zor, en karanlık dönemlerde dahi, en azından geleceğe bir miras bırakılmasını sağlar. Zor yıllarda berkitilen - [Sınıf analizi ve sosyolojik Marksizm](https://mavidefter.net/sinif-analizi-ve-sosyolojik-marksizm/) - § Toplumsal hareketler ve Marksist metodoloji (4) § Toplumsal hareketlerin, ayaklanmaların ve isyanların giderek yayıldığı bir dönemde sosyolojik Marksizmin nasıl konumlanacağı önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Burada ikili bir çerçeve vardır; sosyolojik Marksizm, bir taraftan karşı hareketlerin oluşum zeminlerini irdeleyip bu hareketlere neden olan tarihsel ve konjonktürel dönüşümleri içerir; diğer taraftan hareketlerin toplumla ve - [Sermayenin ‘şok’ doktrini: Üretim-ölüm-üretim döngüsü](https://mavidefter.net/sermayenin-sok-doktrini-uretim-olum-uretim-dongusu/) - Sermayenin işçiler yaşarken de, ölürken de, öldükten sonra da kendinde gördüğü tasarruf hakkının kökeninde egemenlik ilişkisi yatar. [Bu] egemenlik, Marx’ın Formen’de vurguladığı bir başkasının iradesinin mülk edinilmesine dayalı egemenlik biçimini üretir. Sermayenin inşa ettiği egemenlik ilişkisi, sadece ekonomik alanla sınırlı kalmaz, siyasal ve toplumsal düzeyde egemenliği pekiştirir. KANSU YILDIRIM Öldürmenin pek çok yolu vardır: Karnına - ['Olağan'ın sınırlarına yaklaşırken](https://mavidefter.net/olaganin-sinirlarina-yaklasirken/) - Aslına bakılırsa büyük çoğunluğun kimin neyi savunduğunu, kimin ne kadar demokrat olduğunu çok da problem etmediği gerçeğini kabul etmek durumundayız. Seçimin üst-belirleyeni malum: Erdoğan’ı yenmek. Bir ay sonra Kılıçdaroğlu hakkındaki fezlekenin hızla TBMM’den çıkıp yargı bürosuna havale edilmeyeceğinin garantisi var mı? Belli bir sınırdan sonra artık “tamam, yapacağını yaptı, bundan sonrası artık olağan seçim süreci” - [Neoliberal dönemde karşı hareketler](https://mavidefter.net/neoliberal-donemde-karsi-hareketler/) - § Toplumsal hareketler ve Marksist metodoloji (3) § Neoliberal dönem bir bütün olarak düşünüldüğünde karşı hareketlerin ikili bir eğilimde şekillendiği söylenebilir; bunlardan ilki Sovyetler Birliği’nin yıkılışı ve 2008’lere kadar gelen “toplumsal devrim” ya da “toplumsal değişim” perspektifidir. Arap Baharı ile başlayan toplumsal, kitlesel ayaklanmaların ardından ise siyasal temsil alanı ve düzleminin öne çıktığı daha “yukarıdan” - [Partilerin Ekonomi Programlarını Okuma Klavuzu](https://mavidefter.net/12839-2/) - ÜMİT AKÇAY Seçim dönemi yaklaşırken partiler ekonomi programlarını da açıklamaya başladılar. CHP ve İYİP 'ana akım politikalara dönüş' çağrısı yaparken, AKP ve MHP mevcut programda devam ederek seçime gidecekler. Karşımızda giderek daha net bir şekilde şekillenen bu iki farklı programı nasıl tartışabiliriz? Hangi yönlere daha yakından bakmalıyız? gibi sorular önümüzdeki dönemde daha önemli hale - [Ölüm dili vs. hayat siyaseti](https://mavidefter.net/olum-dili-vs-hayat-siyaseti/) - Haklarımızı kendimizi sivil ya da medeni ölü olarak tarif ederek, bizi medeni ölüme mahkum ettiklerini söyleyerek değil, o mahkumiyeti zaten hiç tanımadığımızı ve ölüm dilini nasıl alt ettiğimizi göstererek kazanabiliriz. Adımı bir kanun hükmünde kararnamenin ekli listesinde göreli tam altı yıl oldu. Geçen zaman zarfında başka birçok KHK’li gibi zaman zaman anlamlandırmakta zorlandığım sınırlamalar ve - [Hareket oluşumunda ‘nedensellik’](https://mavidefter.net/hareket-olusumunda-nedensellik/) - § Toplumsal hareketler ve Marksist metodoloji (2) § Beverly Sİlver'ın formülüne dönecek olursak, sermayenin hareket ettiği, gittiği her yerde yeni işçi sınıflarını oluşturduğu, yeni hareketleri beraberinde getirdiğini söyleyebiliriz. Polanyi’nin de “çifte hareket” dediği benzer bir duruma tekabül eder. Tarihsel bir hareket olarak sermaye ve piyasa ne kadar genişlerse, hareketlerin de benzer bir rota izlediği söylenebilir. - [Marx’tan Polanyi’ye emek hareketleri](https://mavidefter.net/marxtan-polanyiye-emek-hareketleri/) - § Toplumsal hareketler ve Marksist metodoloji (1) § Polanyi’yi Marksizmle ilişkisellik içinde tartışmanın temel sebeplerinden biri kapitalist genişlemeyi ve piyasa yayılmacılığını hem tarihsel hem de sarkaç-vari bir hareket çerçevesinde değerlendirmeyi olanaklı kılmasıdır. Bu aynı zamanda hem piyasalaştırmanın kendi içinde hem de dönemler arasında bağlantı, karşılaştırma ve süreklilik ilişkisini korumaya imkân sağlar. YENER ÇIRACI 21. yüzyılın - [Dante’nin cehenneminden daha beter: Çocuk işçilik](https://mavidefter.net/dantenin-cehenneminden-daha-beter-cocuk-iscilik/) - Sistemin ayakta durması amacıyla çocuk işçiliğin idari ve yasal düzenek eşliğinde, MESEM’ler, stajyerlik ve çıraklık üzerinden rasyonalizasyonu şiddetli biçimde sürmektedir. Türkiye’de uzun süredir hâkim olan ucuz emek-ucuz meta/hizmet üretimi modeli çerçevesinde çocuk işçilik, üretimi ayakta tutan bir olgudur. KANSU YILDIRIM Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ile A-101 zincir marketleri arasında “sektör çalışanlarının mesleki eğitim merkezleri (MESEM) - [Amasra dezenformasyonları: Kim ölüyor, kim büyüyor?](https://mavidefter.net/amasra-dezenformasyonlari-kim-oluyor-kim-buyuyor/) - Her iş cinayetinden sonra “geçmiş olsun” yarışına girip millete başsağlığı dileyenlerin gözden kaçırdığı ya da kaçırılmasını istedikleri gerçekse şu: Türkiye’de iş cinayetleri istisnai değildir. Sistematiktir. Her yıl ortalama iki bin işçi ölmektedir. ARİF KOŞAR Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi’nde 41 işçinin yaşamını yitirdiği grizu patlamasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan şunları söylemişti: “Bizim mevcut bu tür ocaklarımızın içerisinde - [Dr. Azizi: İran'ın önünde bir alternatif yok; ya reformlara izin verecek...](https://mavidefter.net/dr-azizi-iranin-onunde-bir-alternatif-yok-ya-reformlara-izin-verecek/) - "İran İslam Cumhuriyeti’nin önünde bir alternatif yok: Ya reformlara izin verecek ve gücünün yavaş yavaş azaldığını görecek ya da her şeyi bastırmaya çalışacak ve güç aniden elinden kayacak." § İran’da Protestolar ve İslam Cumhuriyeti’nin Kaçınılmaz Değişimi DR. HAMIDREZA AZIZI ile söyleşi AYŞEGÜL K. KAYNAR § İran’daki protestoların üçüncü haftasındayız. Mahsa Amini’nin başörtüsünü çok gevşek taktığı - [Herkes bir gün AKP’li olabilir](https://mavidefter.net/herkes-bir-gun-akpli-olabilir/) - Paranın tabandan yukarı ve yurtdışına emperyalist finans merkezlerine doğru bu hızlı ve anafor yaratan akışı toplumdaki sağcılığı, sağcı tercihleri derinleştiriyor, derinleştirecek. SÜLEYMAN ALTUNOĞLU İsviçre yatırım bankası Credit Suisse’in 2022 Küresel Servet Raporu ve ülke verileri yayınlandı.[1] Rapor ülke, bölge ve dünya çapında servet sahipliğindeki değişimleri kayıt altına alıyor.[2] Yetişkin kişilerin paraya çevrilebilir bütün mallarından borçları - [#No2Hijab: İran’da 12 Temmuz kadın devrimi](https://mavidefter.net/no2hijab-iranda-12-temmuz-kadin-devrimi/) - Gelecek İran’a ve İranlı kadınlara ne gösterir bilemiyoruz. Ancak bildiğimiz bir kaç şey de yok değil: Bir, İranlı kadınlar kaderlerini kendi ellerine aldılar. İki, korkmuyorlar. Üç, bu cesaret, bu birikim hiç bir yere gitmiyor. Bugün bastırılır, yarın yine yüzünüze gülümser. AYŞEGÜL KARS KAYNAR İran’daki protestolar ikinci haftasını geride bırakmak üzere. Farsça adı Mahsa olan 22 - [Türkiye’de yönetim anamorfik mi: ‘Belki şuradan baksak anlarız’](https://mavidefter.net/turkiyede-yonetim-anamorfik-mi-belki-suradan-baksak-anlariz/) - Sıradan vatandaşın durduğu yerden çarpık ve bozuk görünen ve hatta hiç görünmeyen kimi gerçekler büyük sermayedarların, Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinin, Cengiz ve Demirören Holdingler’in bulunduğu yerden bakınca son derece doğru görünebilmektedir. AYŞEGÜL K. KAYNAR 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamaları ardında tuhaf görüntüler bıraktı. Bunlara tuhaf dememin nedeni kendi başlarına tuhaf oldukları için değil, bir araya geldiklerinde - [Yeniden paylaşım çağı ve Çehov’un tüfeği](https://mavidefter.net/yeniden-paylasim-cagi-ve-cehovun-tufegi/) - Dünyanın büyük güçleri arasındaki mevcut çelişkilerin hangi formda varlığını sürdüreceği, elbette sürece dahil olan diğer faktör ve mücadelelerle etkileşim içinde belirlenecektir. Ancak şurası kesin: Çehov’un tüfeği duvardan indi. ARİF KOŞAR Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku’nun çöküşünün ardından bütünleşmiş bir dünya ekonomisinin önündeki en büyük engel ortadan kalkmış, küreselleşme çağı ilan edilmişti. Yeni dünyada savaşlar son - [Kimliği sınıf mücadelesine yazmak ](https://mavidefter.net/kimligi-sinif-mucadelesine-yazmak/) - Kimliklerden laf açılınca akla şak diye “sınıfın bölünmesi” değil, sınıfın savaşını ezilen kimliklerin öç kavgasıyla da güçlendirme için manevralar gelmeli. “Ya sınıf, ya kimlik” ön kabulü değil, sınıf siyasetini kimliklerin sınıf kardeşleriyle aynı kavgada buluşturabilecek bir akıl ve kudret gerek. İSMAİL GÜNEY YILMAZ “The hardest knife ill-used doth lose his edge” (Kötü kullanılırsa körlenir - [Yeni dünya enerji düzeni: Bir yıpratma savaşı](https://mavidefter.net/yeni-dunya-enerji-duzeni-bir-yipratma-savasi/) - Batılı kahramanlar tarafından Rusya’ya uygulanan mali ve ticari yaptırımlar, sonuçları belirsiz ve geniş kapsamlı olan ekonomik bir yıpratma savaşına yol açtı. Rusya’nın, Ukrayna’nın doğu ve güney bölgelerindeki –en azından– acil hedeflerine, büyük bir insan ve malzeme pahasına da olsa, ulaşması giderek daha olası görünüyor. Yine de Batı’nın Rusya’ya uyguladığı ekonomik yaptırımların bumerangımsı maliyetleri, dünyanın dört - [Yeni bir uluslararası para sistemine doğru mu?](https://mavidefter.net/yeni-bir-uluslararasi-para-sistemine-dogru-mu/) - Yeni bir uluslararası para sistemi mi ortaya çıkıyor? ABD Dolarının küresel egemenliği zayıflıyor mu? Rusya-Ukrayna savaşı, enerji krizi ve küresel enflasyon arka planında yoğunlaşan bu tartışmada öne çıkan sorulara cevap aradığımız bu yazıyı 2022 yılı Mayıs ayı sonuna doğru tamamlamıştık. Tartışma sürerken Mavi Defter okuyucularıyla paylaşmayı uygun gördük. ÜMİT AKÇAY - ALİ RIZA GÜNGEN - [Ekonomi seçimleri çevirebilir mi?](https://mavidefter.net/ekonomi-secimleri-cevirebilir-mi/) - Muhalif kalemlere hakim olan ‘ekonomik indirgemecilik’ ve buna bağlı olarak geliştirilen ‘kriz geldi, iktidar gidiyor’ varsayımına güvenmek, büyük hüsranların yaşanmasına neden olabilir. Bu nedenle seçimler öncesi son düzlüğe girerken siyasi projeler çok daha önemli hale gelecek. İktidar söylediğini yapmıyor, yaptığını da söylemiyor. Bu halen ‘utangaç kalkınmacılığın’ semptomları. Litaretürde süren daha genel tartışmayla bağlantı kurarak söylersek, - [İlişik olandan direnişe: Kültürün huzursuzluğu](https://mavidefter.net/ilisik-olandan-direnise-kulturun-huzursuzlugu/) - AKP’nin elinde “aynı kalarak değişen” mit, Türk sağının arketip seçkilerini (Bozkurt, Malazgirt Destanı, Kızılelma vb.) muhafazakâr bir dokuda birleştirerek yeni Osmanlı sanrısını yaratır. Yasin Durak’ın deyişiyle “o ilk şarkı bugün hâlâ yeni aranjmanlarla kulaklara çalınır.” VAHDET MESUT AYAN Günlük hayatta duygu ve düşüncelerimizi anlamlı bir bütün halinde ifade etmemizin en gerekli araçlarındandır sözcükler. Sözlük’te belli - [Şimdi nerede: Askerler ve iddianameler](https://mavidefter.net/simdi-nerede-askerler-ve-iddianameler/) - Çetin Doğan Şimdi Nerede? Çevik Bir Şimdi Nerede? Dursun Çiçek Şimdi Nerede? Ebru Nilhan Bozkurt Şimdi Nerede? İlker Başbuğ Şimdi Nerede? Rüştü Erdelhun Şimdi Nerede? AYŞEGÜL K. KAYNAR Bu başılığın hakkını vermek istersek sanırım yazacağımız yazı Ergenekon Davası’nın iddianameleri kadar uzun olur. Buradaki amacım, bir kaç ismi ve onların şimdi nerede olduğunu size hatırlatarak yakın - [Mademki bu kerre mağlûbuz](https://mavidefter.net/mademki-bu-kerre-maglubuz/) - Oksimoron gibi dursa da muzaffer (yahut doğurgan) bir yenilgi vardır. Galibin veya kurbanın değil mağlubun mamelekindedir. Veraseti, ayaklanmış ve yenilmiş olmayı, hakların gri teorisine tırmanan sarmaşık dallarının yeşermeye devam ettiğini görmeyi, suyun ağır granit taşları azimle oyduğunu duymayı ve bütün bunları bilmek ise barok adliye sarayının kesme kemerlerinin ötesine bakabilmeyi gerektirir. SELÇUK KOZAĞAÇLI “Ne - [Enerji krizi ve ters ayakta yakalanmaya devam mı?](https://mavidefter.net/ters-ayakta-yakalanmaya-devam-mi/) - Bir aşırılıklar çağının içindeyiz ve küresel konjonktürün kendisine sürekli destek sunmasına alışkın Erdoğan yönetiminin hesapları tutmuyor. Çin’e tedarik etme taahhüdü verdiği gazın 3 katını temin eden Rusya, bir yandan da yaptırımlar ve gaz bağımlılığını azaltma girişimlerinin hem sonucu hem de bunlara tepki olarak Kuzey Akımında gönder(e)mediği gazı Finlandiya semalarından görülecek biçimde yakıyor. Öte yanda Rusya’dan - [Adaletin mekanı-IV: Topolojik bir nesne olarak kopuş davaları](https://mavidefter.net/adaletin-mekani-iv-topolojik-bir-nesne-olarak-kopus-davalari/) - Dava tutanaklarına bakarak kopuşun yaşandığını göremeyiz, yarattığı arızayı fark edemeyiz. Bu bakımdan kopuş, yargılamanın bir parçası oluvermiş olmasına karşın yargılamanın parçası sayılmayan bir arızadır. Hem mevcuttur hem namevcuttur. AYŞEGÜL K. KAYNAR Foucault, yürüttüğü kopuş stratejisinin Cezayir Bağımsızlık Savaşı ve sömürge karşıtı hareketler bağlamına sıkışıp kalmasıyla ilgili Verges’e şu soruyu yöneltiyor: Kopuş stratejisini bu özel tarihsel - [Kentsel dönüşümü kent hakkıyla birlikte düşünmek](https://mavidefter.net/kentsel-donusumu-kent-hakkiyla-birlikte-dusunmek/) - Kent yaşamının bu kadar yoğunluklu biçimde hayatımızda olmasını endüstri devriminin sonuçlarıyla okuyoruz, fakat Ellen Meiksins Wood bu sürecin İngiltere’de başlayan toprak ıslahı ve toprak çitleme hareketleriyle bağıntılı olduğunu vurgulamaktadır. FURKAN GÜRSOY Marksist akademisyen Henri Lefebvre tarafından 60’lara damgasını vuran ve aynı zamanda 68 Hareketi’nin de beslendiği kaynaklardan birisi olan “kent hakkı” sosyalist literatür ve örgüt, - [Kolombiya’da şiddetin geçmişi – 5](https://mavidefter.net/kolombiyada-siddetin-gecmisi-5/) - Gabriel García Márquez, dönemin hükümetince M-19 destekçiliğiyle suçlanıyordu. Tutuklanacağını öğrendiğinde ailesiyle birlikte Meksika Büyükelçiliği’ne sığınan ünlü yazar ölünceye dek Meksika’da yaşadı, cenazesi de 2014 yılında Meksiko Şehri’nde gerçekleşti. SERHAT TUTKAL Dizinin bir önceki yazısını 1975 yılında bırakmıştım. Bu yazıda 1975-1981 yılları arasındaki gelişmelere odaklanarak kaldığım yerden devam edeceğim. Yazıya dönemin en çok konuşulan gerilla örgütü - [Yenikapı’dan Saraçhane’ye: ‘Son parantez’in başı ve sonu](https://mavidefter.net/yenikapidan-sarachaneye-son-parantezin-basi-ve-sonu/) - 12 Eylül’den itibaren aşındırılmış, AKP dönemi çökertilmiş Devlet’in ‘yeni dönem’i karşılayacak özelliklere sahip olmadığı biliniyor. Bunu ilk ilan eden restorasyoncu büyük burjuvazi oldu. Devletin içinde ya da ona müzahir gruplarda da benzer bir kıpırdanma kısa sürede baş gösterdi. HAKKI ÖZDAL Türkiye, bir yılı aşkın süredir yoğun şekilde gündeminde olan Sedat Peker ifşaatının yanında, giderek bu - [Egemenlik hakkında bazı fikirler - 3](https://mavidefter.net/egemenlik-hakkinda-bazi-fikirler-3/) - Bugün anti-egemenlikçi itirazları tekrarlamaktansa 'iyi' bir siyasal ortaklığı hayal etme cüretini göstermek için çok daha fazla gerekçemiz ve dolayısıyla, siyasal teorinin meselesini güncellemeye ihtiyacımız var. DUYGU TÜRK Özne meselesine geri dönelim. Siyasal alanda şekilsel benzeşmelerin ötesine geçecek bir akıl yürütmenin, herhangi bir biçime hangi özne tarafından, hangi bağlamda başvurulduğu sorusunu, dahası bu biçimin - [Egemenlik hakkında bazı fikirler - 2](https://mavidefter.net/egemenlik-hakkinda-bazi-fikirler-2/) - Bugünün egemenlik pratiklerinin, mutlaklığı piyasa güçlerine terk edip kendisine muğlaklığı araç edindiği tespitinde ortaklaşabiliyorsak eğer, homojenleşme korkusu üzerine de yeniden düşünmemiz gerekmiyor mu? DUYGU TÜRK “Anti-egemenlikçi” kuramsal pozisyonlardan türetmeyi denediğim bu anonimleştirilmiş anlatıda çok sayıda parlak fikrin, zihin açıcı uyarının olduğunu görmemek mümkün değil. Benim dikkatimi özellikle ikisi çekiyor. İlki, Machiavelli'den Montesquieu'ya uzanan bir tespitle - [Rejimin konsolidasyonundan otoriter normalliğe](https://mavidefter.net/rejimin-konsolidasyonundan-otoriter-normallige/) - Rejimin konsolide olmaması başka bir siyasal rejime geçiş için umut var diyor. Ancak sosyalistlerin ve Kürtlerin ısrarla altını çizdiği hususu bir kez daha hatırlatacak olursak, bu geçiş için karından konuşmalarla çizilen ufuk 1990’ların ya da 2000’lerin otoriterliğini normalleştirme riski barındırıyor. ALİ RIZA GÜNGEN Son yıllarda çokça anılan bir kavram, konsolidasyon. Pekişme ve sağlamlaşma anlamlarına sahip bu - [Bir sloganın, bir marşın, bir kurtarıcının ötesinde bir ‘Cumhuriyet’ var mı?](https://mavidefter.net/bir-sloganin-bir-marsin-bir-kurtaricinin-otesinde-bir-cumhuriyet-var-mi/) - Yeni dönemin paradigmatik arayışları ne olursa, olsun; bilinçli veya bilinçsiz üç unsurun yeniden yazımını da gündeme getirecektir. Birincisi, erken Cumhuriyet dönemi tarihidir. İkincisi, Cumhuriyetin nasıl anlaşıldığı, nasıl sahiplenildiği, nasıl karşıya alındığı ve alternatiflerinin nasıl geliştirilmeye çalışıldığıdır. Üçüncüsü de, güncelin nasıl kurulacağıdır. FATMA EDA ÇELİK Cumhuriyet bir sloganın, bir marşın, bir kurtarıcının ötesinde bir konumlanmadır. Öyle - [Egemenlik hakkında bazı fikirler - 1](https://mavidefter.net/egemenlik-hakkinda-bazi-fikirler-1/) - Bugün anti-egemenlikçi itirazları tekrarlamaktansa 'iyi' bir siyasal ortaklığı hayal etme cüretini göstermek için çok daha fazla gerekçemiz ve dolayısıyla, siyasal teorinin meselesini güncellemeye ihtiyacımız var. Teorinin incelikli eleştirisini akılda tutmalı ve fakat temel sorusunu yeniden formüle etmeliyiz: Bugünün dünyasında öznesi eşitler ve özgürler olan bir kurucu iktidarı nasıl düşünebiliriz -halk egemenliği mefhumunun açtığı olanakları ve - [Bir eleştiri: Ana akım siyaset bilimi içinde rekabetçi otoriterlik](https://mavidefter.net/bir-elestiri-ana-akim-siyaset-bilimi-icinde-rekabetci-otoriterlik/) - Liberalizm bir denge ideolojisidir. Aşağıdan gelen taleplerin egemenlerin iktidar dengesini bozmamasını esas alır. Liberal analizler de bu gözlükle “analiz eder”. Yani hakiki demokrasi liberalizm için önlenmesi, sınırlandırılması gereken bir tehdittir. Solun fikri tahayyülü ne otoriter seçimciliği liberal demokratik seçimciliğe taşımakla ne de ahbap çavuş kapitalizmini düzgün kapitalizme evriltmekle sınırlandırılabilir. AHMET BEKMEN Rekabetçi otoriterlik son - [Adaletin mekânı - III: Kozağaçlı, Şık ve kopuş davaları](https://mavidefter.net/adaletin-mekani-iii-kozagacli-sik-ve-kopus-davalari/) - Siyasi davalarda sanıkların çoğu siyasete değinir ve davayı iktidar mücadelesi bağlamına oturturlar. Kopuş davalarıyla bu itirazlar arasındaki fark bir derece meselesi değildir. Can Atalay’ın savunması mı daha siyasidir, yoksa Demirtaş’ınki mi? Bu sorunun cevabı yoktur. AYŞEGÜL K. KAYNAR Adaletin mekânı katı değildir; güç ilişkileriyle dönüşen çekişmeli ve elastik bir alandır. Bu alan, form değiştirdiğinde yitirmediği - [Kolombiya’nın ilk sol hükümeti Ağustos’ta göreve başlayacak](https://mavidefter.net/kolombiyanin-ilk-sol-hukumeti-agustosta-goreve-baslayacak/) - Kolombiya’da FARC ile devam eden barış sürecini sahiplenen, ELN ile barış görüşmelerine başlaması neredeyse kesin olan, Maduro hükümetiyle ilişkileri görece normalleştirecek, Venezuelalı göçmenlere insanca muamele edilmesi için en azından çaba gösterecek bir hükümet Ağustos ayında göreve başlayacak. SERHAT TUTKAL Kolombiya’da solun adayı Gustavo Petro çok zor bir işi başararak Kolombiya başkanlık seçimlerini kazandı ve Kolombiya’nın - [Kapitalist krizi gölgelemek: Millet İttifakı’nın ekonomi eleştirisi üzerine](https://mavidefter.net/kapitalist-krizi-golgelemek-millet-ittifakinin-ekonomi-elestirisi-uzerine/) - Sosyalistlerin bir görevi, istibdad rejimine son verecek toplumsal stratejiyi oluşturmaksa bir diğeri de Millet İttifakı’nın rasyonel piyasa olarak sunduğu projeyi “muhalefete muhalefet etme” pahasına eleştirmesidir. VAHDET MESUT AYAN Türkiye siyaseti, iktidarın seçimler yaklaştıkça gittikçe otoriterleşen yönü, ekonomik krizle birleştiğinde krizin analiz edilmesini ve dolayısıyla krizin asıl nedenlerinin ortaya çıkarılmasını zorlaştırmakta. Yaşadığımız ekonomik krizin nedenlerinin gölgelendiği - [Kolombiya’nın sağcı başkan adayı Hernández mahkeme kararını tanımadı](https://mavidefter.net/kolombiyanin-sagci-baskan-adayi-hernandez-mahkeme-kararini-tanimadi/) - Kolombiya’da Yüksek Mahkeme, neredeyse birinci turun sonuçlarının açıklanmasından bu yana güvenlik bahanesiyle Miami’de olan sağcı aday Rodolfo Hernández’in solun adayı Gustavo Petro’yla canlı yayınlanacak bir başkanlık tartışmasına katılması gerektiğine karar vermişti. 1 Hernández de karara uyacağını belirtmiş fakat Petro’nun kabul etmeyeceğini umduğu çok sayıda talep sıralamıştı. Bu talepler arasında tartışmanın Hernández’in memleketi olan Bucaramanga’da yapılması - [Kolombiya seçimi: Yüksek Mahkeme'nin canlı yayın kararı sonucu etkiler mi?](https://mavidefter.net/kolombiya-secimi-yuksek-mahkemenin-canli-yayin-karari-secimi-etkiler-mi/) - Kolombiya’da Yüksek Mahkeme, sağcı aday Hernández’in başkanlık tartışmalarına katılmama kararını kabul etmedi. Başkan adayının demokratik sorumlulukları olduğuna dikkat çeken Mahkeme, adayların başkanlık tartışmasına katılarak halkı bilgilendirmek zorunda olduklarına karar verdi. SERHAT TUTKAL 14 Haziran akşamı Bogotá Yüksek Mahkemesi, başkanlık seçiminin ikinci turuna kalan iki adayın 48 saat içerisinde televizyondan canlı yayınlanacak bir başkanlık tartışmasına katılması - [Adaletin mekânı - II: Verges’in savunma taktikleri](https://mavidefter.net/adaletin-mekani-ii-vergesin-savunma-taktikleri/) - Adaletin mekânında hareket eden tam da mekânın kendisidir. Mekân hareket ettikçe sanık ve yasanın temsilcisi de pozisyonlarını değiştirmeden hareketlenebilir ve yerlerini değiştirebilirler. AYŞEGÜL K. KAYNAR Adaletin mekânı, içinde hareket edebileceğimiz, keşfe çıkabileceğimiz bir mekân değildir. Derrida’nın yardımıyla bir önceki yazıda (1) ifade edildiği üzere adalet mekânda bir konum alıştır, bir mevzilenmedir. Bu mevzilenme karşı karşıya - [‘Ne yapmalı’ için hatırlamalı [1]: Ne yapmıştık?](https://mavidefter.net/ne-yapmali-icin-hatirlamali-ne-yapmistik-1/) - AKP iktidarının dokuz yıldır süren ve son günlerde artan Gezi nefretini tarihselliği içinde anlayabilmek ve birikimini geleceğe aktarabilmek için hatırlamaya ihtiyacımız var. Neydi Gezi direnişi ve biz ne yapmıştık Gezi’de? GÖKHAN BULUT Uzun ve ince analizlerin yeri ayrı fakat önce hatırlamalı. Bugüne çağırmak için de hatırlamak gerek. Gezi direnişi, topyekûn ve örgütlü gerici yıkıma karşı - [‘Ne yapmalı’ için hatırlamalı - [2]: Kim yapmıştı](https://mavidefter.net/ne-yapmali-icin-hatirlamali-2-kim-yapmisti/) - Sınıf perspektifinin siyasal analizin merkezinden dışlanması, siyasal programın merkezine sınıf dışı kavram, özne ve taleplerin konmasına neden olmaktadır. Ne kadar hoşnutsuzluk yaratacak olsa da Gezi’nin mirasına bir de bu gözle bakmak gerekmektedir. GÖKHAN BULUT Gezi direnişi ile ilgili en önemli tartışma başlıklarından biri de Gezi direnişine katılanların “kim” olduğuydu. Halen süren tartışmaları çözümlemek ve Gezi’nin - [Kolombiya başkanlık seçimlerinde solun işi zorlaştı](https://mavidefter.net/kolombiya-baskanlik-secimlerinde-solun-isi-zorlasti/) - Seçim hesapları hiç kuşkusuz basit toplama çıkarma işleminin ötesinde toplumsal dinamikleri de hesaba katmayı gerektiriyor fakat Kolombiya gibi kutuplaşmanın çok yüksek olduğu ve sağın önemli bir kısmının Soğuk Savaş döneminden kalma bir antikomünizmi benimsediği bir ülkede aşırı sağ adayları destekleyen vatandaşların üç hafta içerisinde sol bir adayı desteklemelerini beklemek pek gerçekçi değil. SERHAT TUTKAL Başlığı - [İŞLER NASIL?: “Özel sektör öğretmenliğinde standart bir işçi statüsünde çalışıyorsunuz”](https://mavidefter.net/isler-nasil-ozel-sektor-ogretmenliginde-standart-bir-isci-statusunde-calisiyorsunuz/) - Geçtiğimiz hafta, İşler Nasıl? söyleşi dizimize eğitim alanı ile başlarken “Devlet okullarında öğretmenler ‘kadrolu’, ‘sözleşmeli’, ‘ücretli’ gibi statülerle ayrıştırılırken özel okullardaki çalışma koşulları daha da ağırlaşıyor.” demiştik. Bu hafta da 9 yıldır Ankara’daki çeşitli özel kurslarda öğretmenlik yapan Melike öğretmen ile özel sektörde çalışan bir öğretmen olarak özel eğitim kurumlarının durumunu, çalışma koşullarını, kendi - [Geçiş süreci tartışmaları III: Bürokrasi yüzleşmenin neresinde olacak?](https://mavidefter.net/gecis-sureci-tartismalari-iii-burokrasi-yuzlesmenin-neresinde-olacak/) - “Devleti ele geçirme” süreci içinde Erdoğan, olağanüstü araçlarla hem bürokrasiyi yeniden yapılandırdı hem de onu anayasayı/yasayı aşan bir meşruiyet çerçevesinde hareket etme serbestisi ile donattı. Yukarıda anlatılan bütün süreçler bürokratların attıkları imzalarla gerçekleşti. Her bir barış için akademisyenin işten atılmasında bir rektörün imzası var. Demirtaş’ın, Kavala’nın tutukluluklarını yargıçların imzası sağladı. Gezi kararının altına yargıçlar imza - [2018 Krizi Sonrasında Askeri-sınai Kompleksin Dönüşümü](https://mavidefter.net/2018-krizi-sonrasinda-askeri-sinai-kompleksin-donusumu/) - Ankara Dayanışma Akademisi Semineri 21 Mayıs 2022 - Ankara Konuşmacı: Bahadır Özgür Moderatör: Şebnem Oğuz https://www.youtube.com/watch?v=7oXxbYjQuPE&ab_channel=ankaradayanismaakademisi - [Sokaklar Isınıyor](https://mavidefter.net/sokaklar-isiniyor/) - IMF sadece ekonomik verilerle değil, "yatırım ortamını" ilgilendirdiği ölçüde toplumsal hareketlerle de ilgileniyor. Son yayınlanan veriye göre pandemi sonrası dünya genelinde sokaklar ısınıyor. Pandemi dönemi boyunca uygulanan politikalar sonucunda zaten çok kötü olan gelir dağılımının giderek daha da bozulduğunu düşündüğümüzde, önümüdeki dönemde yeni bir toplumsal kabarışın maddi temelinin oluştuğunu ileri sürebiliriz. ÜMİT AKÇAY Uluslararası Para - [Kaftancıoğlu kararında zaman ve mekân - I: Derrida’nın önyargısı](https://mavidefter.net/kaftancioglu-kararinda-zaman-ve-mekan-i-derridanin-onyargisi/) - Kaftancıoğlu kararında yargının yürütmeye bağımlılığı, yargılamanın zaman ve mekânında bir genişlemeye neden olur. Yürütme, yasa ve yasanın temsilcisini kendine doğru çektikçe mekan da esner ve süner. AYŞEGÜL K. KAYNAR Ömer Faruk Eminağaoğlu (1), Canan Kaftancıoğlu’na sosyal medya paylaşımları nedeniyle verilen cezaların Yargıtay tarafından onaylanmasının hukuk ve siyaset ilişkisi açısından ne ifade ettiğini şöyle dile getiriyor: - [Kolombiya’da şiddetin geçmişi – 4](https://mavidefter.net/kolombiyada-siddetin-gecmisi-4/) - Kolombiya’da çeşitli gerilla grupları, devletin güvenlik güçleri ve paramiliter oluşumlar arasındaki çatışmalara 1970’lerin ikinci yarısında ortaya çıkan yeni bir grup silahlı aktör de dâhil olacak ve bu silahlı aktörler Kolombiya’nın uluslararası alanda en çok konuşulan örgütleri haline gelecekti: Uyuşturucu kartelleri… SERHAT TUTKAL 1958 yılında iç savaşın sonlanmasının ardından Muhafazakâr Parti ve Liberal Parti’nin anlaşarak Ulusal - [Kılıçdaroğlu Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’ne gider mi?](https://mavidefter.net/kilicdaroglu-ankara-universitesi-rektorlugune-gider-mi/) - Üniversiteler, cumhurbaşkanını sevme testini en iyi puanla geçmiş bürokratlar tarafından yönetiliyor. Çünkü kurumun içsel mimarisi bakımından alt edilemeyen bir şey var. Ankara Üniversitesi eski kayyumu Erkan İbiş, ODTÜ kayyumu Verşan Kök, Boğaziçi Üniversitesi kayyumu Naci İnci’nin bu kadar meşhur olmalarının nedeni sürekli sınandıkları bir kurumda olmaları ve her seferinde sınavı geçmek için eşik atlamalarıydı. DİNÇER - [Mülâhaza](https://mavidefter.net/mulahaza/) - AKP yarın iktidardan düşecek bile olsa, onun ideolojik zaferi çoktan kazandığı son derece aşikâr. Bugün Türkiye’de AKP ideolojisinin, hassasiyetlerinin etkilemediği, şekillendirmediği, değiştirmediği tek bir siyasal odak dahi neredeyse yoktur. İSMAİL GÜNEY YILMAZ “Güzelleme” kelimesi Türkiye soluna özgü gibi olan ifadelerdendir. Çoğu kez de bu olumsuz bir içerikle doldurulur: “Güzelleme yapmak.” Tanıdık gelmiştir, kulaklarımızda hâkir gören - [Eurovision siyaseti, siyasetin Eurovision’u (II)](https://mavidefter.net/eurovision-siyaseti-siyasetin-eurovisionu-ii/) - Siyasi gerilimlerde dolu bu yarışma, hatırlatmak ve bir o kadar da ortak tatları oluşturmak/yönlendirmek için performans sanatçıları yanı sıra devletlere, siyasilere, politik gruplara mecra sunmaya devam ediyor. İlk kısımda siyaset Eurovision şarkı yarışmasının neresinde ve neden zaman zaman olduğundan gerideymiş gibi görünüyor açıklamaya çalıştım. Eurovision üzerine değerlendirmede bulunmanın zorluğu yarışmanın resmen siyasete kapalı olması, - [Eurovision siyaseti, siyasetin Eurovision’u (I)](https://mavidefter.net/eurovision-siyaseti-siyasetin-eurovisionu-i/) - Eurovision tepeden tırnağa siyasi bir platform. Yarışmanın fanlarının bu niteliği görmezden gelmesini ve resmi söylem uyarınca siyasetle hiç ilgisi bulunmayan bir duygu seli açığa çıkmış gibi davranmasını sürekli eleştirmek gerekiyor. Yarışmayı küçümsemeden, siyasi eleştiri unsurlarını ve ilginçlikleri atlamadan... ALİ RIZA GÜNGEN 2022 Eurovision Şarkı Yarışması 14 Mayıs’ta İtalya’nın Torino kentinde büyük finalle sona eriyor. Ülke - [Taarruz](https://mavidefter.net/taarruz/) - Türkiye kapitalizminin önemli unsurlarıyla doğrudan ittifak halinde olan, devletin zor araçlarını, ideolojik aygıtları elinde bulunduran rejim; toplumun ‘çoğunluğuna’ ihtiyaç duymayacağı bir ‘çıkışa’ da hazırlık niteliğinde aleni bir kamplaşmanın, yargının, kolluğun ve mümkün olan tüm unsurların muharip güç haline geldiği bir çatışmanın içinde ikbal aramaktan kaçınmayacağını, hatta buna giderek mecbur kaldığını gösteriyor. HAKKI ÖZDAL İçişleri Bakanı - [İşler Nasıl?: 'Öğretmenliğin itibarsızlaşması için sistematik bir uygulama var'](https://mavidefter.net/ogretmenligin-itibarsizlastirilmasina-yonelik-sistematik-bir-uygulama-var/) - İŞLER NASIL? SÖYLEŞİLERİ § CANKIZ ÇEVİK Eğitim alanı, 1990’lı yıllardan bu yana hızlanan özelleştirmelerin ve piyasalaştırmanın saldırısı altında. Eğitim emekçileri, neoliberalizmin getirdiği performans, kalite gibi piyasa için oluşturulmuş kriterlerin yanında, kayırmacılık ve İslamcılaşma ile sınanıyor. Devlet okullarında öğretmenler ‘kadrolu’, ‘sözleşmeli’, ‘ücretli’ gibi statülerle ayrıştırılırken özel okullardaki çalışma koşulları daha da ağırlaşıyor. AKP’nin şubat ayında öğretmenlerin - [Kayyumlardan Kaftancıoğlu kararına: Otoriter neoliberalizm tartışmaları](https://mavidefter.net/kayyumlardan-kaftancioglu-kararina-giden-yol-otoriter-neoliberalizm-tartismalari/) - Canan Kaftancıoğlu’na 2014’te attığı tweet yüzünden verilen cezanın hukuki bir sürecin sonucu olmadığını, doğrudan merkezden alınan bir karar olduğunu, zaten artık tüm siyasi davaların kararlarının merkez hükümet tarafından alındığını hepimiz biliyoruz. SERHAT TUTKAL HDP belediyelerine atanan kayyumlara dair yaptığım bir çalışma 31 Ağustos 2021 tarihinde Nationalities Papers isimli dergide yayınlanmıştı.[1] Beni bu araştırmaya teşvik eden - [Pinochet kendini nasıl savundu? Ya Kenan Evren?](https://mavidefter.net/pinochet-kendini-nasil-savundu-ya-kenan-evren/) - Evren, hukukla sınırlı olmadığını iddia ederken bir kurucu iktidar refleksi gösteriyor ve anlaşılıyor ki kurucu iktidarın anayasal devletler çağında layıkıyla işlemesi, kanunların geriye yürümezlik ilkesi temelinde hukuksal durum kazanmış eylemlere tanınan imtiyazla mümkündür. AYŞEGÜL K. KAYNAR Darbeci generallerin hâkim karşısına çıkması çok sık rastladığımız bir olay değil. Davaları sıklıkla zaman aşımı ya da - [Kolombiya’da şiddetin geçmişi – 3](https://mavidefter.net/kolombiyada-siddetin-gecmisi-3/) - Kolombiya ordusunun sivilleri silahlandırmasının yasal temelini oluşturan kararname 1968 yılında yasalaştırıldı. ABD’nin kontrgerilla faaliyetlerini desteklemek için 1961-1967 yılları arasında Kolombiya ordusuna en az 160 milyon ABD doları tutarında destek verdiğini de biliyoruz. SERHAT TUTKAL Bu serinin geçen yazısının sonunda belirttiğim üzere 1960’lı yıllarda Kolombiya’da üç önemli gerilla örgütü kuruldu: FARC (Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri), ELN - [Bir fotoğrafın gösterdiği: Restorasyonun muteberleri](https://mavidefter.net/bir-fotografin-gosterdigi-restorasyonun-muteberleri/) - Bu fotoğraf, restorasyon sürecinde Türkiye merkez medyasının kurumsal yapısında kısmi değişimlere rağmen medya çıktılarının, televizyon ve gazetelere doldurulacak gazetecilerin iktidar ve sermaye düzeni ile uyumlu olacağını; egemen sınıfın AKP ile sürüklendiği hegemonya krizinden çıkışta medyanın önemli araçlardan biri olacağını da öngörülür hale getirmektedir. VAHDET MESUT AYAN Ekrem İmamoğlu’nun Karadeniz ziyareti ve bu ziyaret esnasında bazı - [Fed'in Açmazı](https://mavidefter.net/fedin-acmazi/) - Önümüzdeki dönemki önemli sorular resesyonun ve faiz indiriminin ne zaman başlayacağı olacak. İster TCMB olsun ister Fed, kapitalizmde merkez bankalarının karşılaştığı açmaz çok değişmiyor: Faiz artırarak ekonomik daralmayı tetikleme riskini almak mı, yoksa enflasyon pahasına istihdamı desteklemek mi gerekir? ÜMİT AKÇAY ABD merkez bankası Fed, 4 Mayıs 2022 tarihli açıklamasında politika faizini 50 baz puan - [Schmitt mahkemede olağanüstü hali savunuyor](https://mavidefter.net/schmitt-mahkemede-olaganustu-hali-savunuyor/) - Mahkemede federal hükümeti savunanlardan biri Carl Schmitt’tir. Prusya hükümetini ise Herman Heller savunmuştur. Böylece Prusya Darbesi’nin sorgulandığı davada benzerine az rastlanır bir durum yaşanmış; iki siyaset ve hukuk kuramcısı gerçek hayatta karşı karşıya gelmiş ve argümanlarını hakim karşısında kapıştırmışlardır. AYŞEGÜL K. KAYNAR Olaylar: Prusya, Weimar Cumhuriyeti’nin en büyük eyaletiydi. Aynı zamanda sosyal demokrat SPD - [Yeni Bir Küresel Kriz Yaklaşıyor!](https://mavidefter.net/yeni-bir-kuresel-kriz-yaklasiyor/) - 2022 pandemiden çıkış yılı olacaktı, yeni bir küresel krizin başlangıç yılı oluyor. 2023 yeni bir küresel kriz yılı olacaksa, bu gelişme seçimler öncesinde iktidarın pek çok ekonomi-politik tercihini değiştirebilir. ÜMİT AKÇAY Geçtiğimiz hafta, uzayan gemi kuyruklarının küresel düzeyde enflasyonu beslediğine işaret etmiştim. Tedarik zincirlerinin yeniden onarılması sorunu basit bir teknik konu olmaktan çıktı. Pandemi sonrası - [HAFTA BİTERKEN | Gezi kararı, 1 Mayıs ve asgari ücret](https://mavidefter.net/hafta-biterken-gezi-karari-1-mayis-ve-asgari-ucret/) - Asgari ücret tartışmaları, yaklaşan 1 Mayıs ve Gezi Davası kararını Özgür Müftüoğlu, Mühdan Sağlam ve İmre Azem değerlendirdi. https://www.youtube.com/watch?v=fdFpKHQn8z4&t=20s - [Muhalefete muhalefet etmek](https://mavidefter.net/muhalefete-muhalefet-etmek/) - “Muhalefete muhalefet etmek” denilen şey aslında kendini muhalif olarak tanımlayan aktörlerin mevcut iktidar ilişkilerini yeniden üretmelerine karşı çıkıp muhalif olarak sınıflandırılan aktörlerle iktidar denilen aktörler arasındaki bir takım ilişkileri ve geçişkenlikleri görünür kılmanın eleştirisi. SERHAT TUTKAL Her zaman bu şekilde ifade edilmese de “muhalefete muhalefet etme” eleştirisinin son dönemde sıklıkla dile getirildiğini görüyorum. ODTÜ öğrencilerinin - [Bir siyasi dava, bir gösteri davası: Gezi Parkı yargılamaları](https://mavidefter.net/bir-siyasi-dava-bir-gosteri-davasi-gezi-parki-yargilamalari/) - 2022 Gezi Parkı davasının örneklendirdiği ve tamamen bir iktidar pratiği olan bu tarz davalara “gösteri davası” ya da Christenson’un (1983) adlandırmasıyla “partizan dava” denmektedir. Gösteri davalarının en belirgin özelliği, hükmün önceden ve mahkeme salonu dışında verilmiş olmasıdır. AYŞEGÜL K. KAYNAR 25 Nisan 2022’de bir kişinin müebbet, yedi kişinin ise 18 yıl hapis cezasına çarptırıldığı Gezi - [Uzayan Gemi Kuyrukları ve Enflasyon](https://mavidefter.net/uzayan-gemi-kuyruklari-ve-enflasyon/) - Geçtiğimiz günlerde Bloomberg'de çıkan bir haber, 22 trilyon dolarlık dünya ticaretinde etkileri aylarca sürebilecek olan yeni bir tıkanıklığın başladığına işaret ediyor. ÜMİT AKÇAY Tedarik zincirlerindeki bir türlü atlatılamayan tıkanıklık, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimi nedeniyle daha da kötüleşti. Ancak en son olarak Çin'in 'sıfır Covid-19 politikası' nedeniyle halk sağlığı önlemlerini yeniden sıkılaştırması, özellikle limanlaraki hareketliliği önemli - [Çin’in Ukrayna Savaşı’na dair kaygıları](https://mavidefter.net/cinin-ukrayna-savasina-dair-kaygilari/) - Çin’in Ukrayna analizleriyle uyumlu olarak, Küresel Güvenlik Girişimi’nin tanımında da ABD’nin Hint Pasifik bölgesi oluşturma girişiminin potansiyel tehlikelerinden bahsediliyor. Uzun zamandır, adı var kendisi yok bir kavram olan Hint-Pasifik bölgesinin şimdi bir tehdit olarak algılanmasının nedeni savaşın değiştirdiği bölgesel, ve dolayısıyla, küresel dengeler. CEREN ERGENÇ Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini Çin’in önceden bilip bilmediği çok tartışıldı. Kış - [Gezi'ye Yaslanmak](https://mavidefter.net/geziye-yaslanmak/) - Gezi'nin temsil ettiği, insanların yaşama koşullarına doğrudan ve karşılıklı anlaşmalar içerisine müdahale etme ihtimalinin, seven kadar nefret edenin de hayalini süslemediğini kim iddia edebilir? BARAN GÜRSEL Gezi davasından çıkan kararın iktidarın, toplumun o ya da bu içerik ve ölçüdeki değişim umutlarını söndürme çabası olduğu fikrine ben de katılıyorum. Toplumun umutlanma ve hayal kurma kapasitelerini söndürüp, - [Kolombiya’da şiddetin geçmişi – 2](https://mavidefter.net/kolombiyada-siddetin-gecmisi-2/) - İç savaşın sonlanması komünist köylülerle büyük toprak sahipleri arasındaki çatışmaların sonlanması anlamına gelmedi. Zaten komünistler hükümetten ve araştırma komisyonundan tamamen dışlanmıştı, bu bağlamda barış yalnızca Muhafazakâr ve Liberal Parti arasındaki çatışmaları sonlandırmak anlamına geliyordu. SERHAT TUTKAL Kolombiya’da La Violencia adıyla bilinen ve 1946-1958 yılları arasında Liberal Parti ve Muhafazakâr Parti arasında gerçekleşen iç savaşın cinayetler - [HAFTA BİTERKEN | Asgari ücret, enflasyon ve 'ekonomi modeli' tartışması](https://mavidefter.net/hafta-biterken-asgari-ucret-enflasyon-ve-ekonomi-modeli-tartismasi/) - Asgari ücret, enflasyon ve 'ekonomi modeli' tartışması odaklı haftanın siyasi ve ekonomik gündemini Ali Rıza Güngen Mehmet Baki Deniz ve Ümit Akçay tartışıyor. https://www.youtube.com/watch?v=e8TpAAnCOzk&t=657s Fotoğraf: "Textile factory" by Travel Aficionado is marked with CC BY-NC 2.0. - [Joachim Becker'le röportaj: Macaristan seçimleri ve altılı muhalafetin başarısız sınavı](https://mavidefter.net/joachim-beckerle-roportaj-macaristan-secimleri-ve-altili-muhalafetin-basarisiz-sinavi/) - Viyana İktisat ve İşletme Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan Prof. Dr. Joachim Becker, uluslararası iktisat ve kalkınma alanında Doğu Avrupa ve bölgesel bütünleşme üzerine çalışmalarıyla tanınıyor. Macaristan seçimlerini yerinde gözlemleyen Becker’den süreci değerlendirmesini, Fidesz ve muhalefetin kampanyalarını yorumlamasını ve karşılaştırmalı bir perspektiften Macaristan’ı anlatmasını istedik. Ümit Akçay: Davetimizi kabul ettiğiniz için teşekkürler. Macaristan’da yakın dönemdeki - [Zatıaliniz uygunsa sizi protesto edeceğiz](https://mavidefter.net/zatialiniz-uygunsa-sizi-protesto-edecegiz/) - ODTÜ öğrencilerinin 12 Nisan'daki eylemi DEVA Partisi gibi yapılanmaların ve genel olarak anaakım siyasetin ikiyüzlülüğünü ortaya koymak bakımından çok işlevsel bir nitelik sergiliyor. ALİ RIZA GÜNGEN Ali Babacan’ın 12 Nisan tarihinde ODTÜ’de fotoğraf etkinliğini iptal ederek muhtemel (yüz yüze) bir protestoya maruz kalmamak için kampüse gitmemeyi tercih etmesi, kısmen Demokrasi ve Atılım Partisi’nin sosyal medya - [Cumhuriyet hakkında kafamız karışık](https://mavidefter.net/cumhuriyet-hakkinda-kafamiz-karisik/) - Bugün, yani derin bir adalet krizinin tam ortasında, siyasal bir ortaklık olarak cumhuriyeti düşünebilmek sınıfsal eşitliği mevzubahis etmeyi kaçınılmaz kılıyor ve kimileri kavramı tam da bu nedenle, olası en dar anlamıyla sınırlandırabilmek için 'hatırlıyor'. DUYGU TÜRK Sadeleştirerek düşünmeyi deneyelim: Siyaset, daima bir 'ortaklık' meselesidir. Siyasal soru(n)lar da aslında basit bir kök sorunun etrafında şekillenir: Birlikte - [HAFTA BİTERKEN | Sağlıkta Şiddete Karşı Mücadele Günü, Sağlık Hakkı ve TTB](https://mavidefter.net/hafta-biterken-saglikta-siddete-karsi-mucadele-gunu-saglik-hakki-ve-ttb/) - Sağlıkta Şiddete Karşı Mücadele Günü (17 Nisan) vesilesiyle, Türk Tabipleri Birliği Başkanı Şebnem Korur Fincancı, akademisyen Özgür Müftüoğlu ve gazeteci Hakkı Özdal, sağlık çalışanlarının maruz kaldığı şiddeti, sağlıkta özelleştirme ve piyasalaştırma uygulamalarını ve tabip odalarındaki kongre sürecini konuştu. https://www.youtube.com/watch?v=iG1sUnA3xok - [Büyük madenci yürüyüşü: ‘Ülkeyi kim yönetiyor, işçiyi kim savunuyor’](https://mavidefter.net/buyuk-madenci-yuruyusu-ulkeyi-kim-yonetiyor-isciyi-kim-savunuyor/) - Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun zarar ettiği, kapatılması gerektiği propagandasıyla, maden işçilerinin sözleşme döneminin çakışması da eklendiğinde ekonomik, sosyal haklar için alınan grev kararı, madenlerin kapatılmaması talebiyle birlikte çok net biçimde siyasi bir içeriğe de bürünmüştü. SALİM ÇALIK [Emekli maden işçisi] 1990 yılında 30 Kasım günü başlayan, 1991’in 4-8 Ocak günlerinde Ankara’ya yürüyen Zonguldak maden işçilerinin grevine - [HAFTA BİTERKEN | Haftanın gündemi, zamlar ve sabit fiyat tartışmaları](https://mavidefter.net/hafta-biterken-haftanin-gundemi-zamlar-ve-sabit-fiyat-tartismalari/) - Ali Rıza Güngen, Özgür Müftüoğlu ve Hakkı Özdal, haftanın gündemini konuştu… https://www.youtube.com/watch?v=LPQs_YYtqio Fotoğraf: "Istanbul Metrobus" by Chiva Congelado / CC BY-NC-SA 2.0. - [Kolombiya’da şiddetin geçmişi - 1](https://mavidefter.net/kolombiyada-siddetin-gecmisi-1/) - 1946-1958 yılları arasında gerçekleşen Kolombiya İç Savaşı, La Violencia (Şiddet) adıyla biliniyor. Bu dönemde en az 200.000 insanın öldürüldüğü ve 2 milyondan fazla insanın göçe zorlandığı belirtiliyor. SERHAT TUTKAL Mevcut siyasal, toplumsal ve kültürel çatışmaları anlamlandırabilmek için bu çatışmaların ve çatışmaya taraf olan aktörlerin tarihsel kökenlerine dair bilgi sahibi olmak gerekir. Gerek FARC ile Kolombiya - [Kamu alem](https://mavidefter.net/kamu-alem/) - Kuşkusuz kamu’nun eksiltilişi, piyasada kendi kaderine terk edilmiş insanlar toplamına dönüşmek anlamına geliyor fakat bütünü kapsama, birliktelik yaratma alanında açılan devasa boşluğu ne dolduracak? DUYGU TÜRK Siyasal alanın daraldıkça daralıp toplumdaki değişim ihtiyacını adeta zapt etme aracına dönüştüğü dönemlerde, teorik tartışmaların yeniden canlanması da aciliyet taşıyan bir ihtiyaç halini alır –tam da kavramları kafa karıştırıcı - [HAFTA BİTERKEN | Gündem notları ve Nişantaşı Üniversitesi'nde neler oluyor?](https://mavidefter.net/hafta-biterken-sule-can-muhdan-saglam-ve-mehmet-baki-deniz/) - Şule Can, Mühdan Sağlam ve Mehmet Baki Deniz, haftanın gündemini ve Nişantaşı Üniversitesi'nde yaşanan akademisyen kıyımını konuştu... https://www.youtube.com/watch?v=kbH5wyLp53c - [Sermayenin yeni bir ‘vitrini’: Aklın zekâtı ve bir hediye fotoğraf](https://mavidefter.net/sermayenin-yeni-vitrini-aklin-zekati-ve-bir-hediye-fotograf/) - AKP, kendi kuralsız sermaye ve piyasa yancılığının, kendi kontrolünde olmayan bazı sonuçlarıyla da karşılaşıyor. Bu sonuçlardan biri, sermaye sınıfı içindeki çıkar farklılıklarının, artık ideolojik, dinsel, kültürel saiklerle açıklanamaz oluşudur. ‘Anadolu sermayesi’nin, orta ve küçük kapitalistlerin sınıfsal-siyasal temsilinin kimsenin tekelinde olmadığı yönünde bir mesaj da çıkmıştır TÜSİAD’daki yönetim değişiminden. HAKKI ÖZDAL TÜSİAD, 29 Mart günü gerçekleştirdiği - [Kolombiya’da hak mücadelesi ve Esteban Mosquera’nın katli](https://mavidefter.net/kolombiyada-hak-mucadelesi-ve-esteban-mosqueranin-katli/) - Neyin öncelikli olduğundan, hangi tartışmalara daha fazla önem vermek gerektiğinden emin olamadığımız anlarda açıp Diyarbakır’da veya dünyanın öbür ucunda Popayán’da öldürülmüş bu genç direnişçilerin hep genç kalacak yüzlerine bakmak bize yardımcı olabilir. SERHAT TUTKAL Front Line Defenders, 2021 yılında öldürüldüğü tespit edilen 358 insan hakları savunucusuna dair raporunu bir ay kadar önce yayınladı.[1] Rapora göre - [Aile, şirket, patriyarka: Oscar’dan ne çıktı?](https://mavidefter.net/aile-sirket-patriyarka-oscardan-ne-cikti/) - 94. Oscar ödül töreni 27 Mart’ta Hollywood’da düzenlendi ve sadece bir tokat sahnesiyle hatırlanacak. Bir otoimmün rahatsızlık nedeniyle saçlarını kaybeden şarkıcı ve aktris Jada Pinkett Smith’in kellikle barıştığını açıklamasının üzerinden sadece birkaç ay geçmişti. Kendisi hakkında yapılan kötü esprilere dudak kıvırarak gözünü kaçıracak rahatlığa erişmiş olmasına karşın, daha önce zor bir ilişki yaşadığını beyan ettiği - [Sendika sizi çağırıyor – II: Aşil topuğumuz: Kayıt dışılık ve işsizlik](https://mavidefter.net/sendika-sizi-cagiriyor-ii-asil-topugumuz-kayit-disilik-ve-issizlik/) - Ülkemizde sendikalaşma pratiğini başarıyla tamamlamak kadar yasal mevzuata da takılmadan ilerlemek büyük bir sabır gerektiriyor. Diğer sektörlerde olduğu gibi medya sektöründeki işverenler de çalışma mevzuatındaki boşlukları yeri geldiğinde kullanarak, çalışanların sendikal hak ve özgürlüklerini engelliyor. İLYAS COŞKUN Genel endüstriyel ilişkilerde görülen güvencesizleştirme, esnekleşme ve sendikasızlaştırma pratikleri medya sektöründe de epey yaygın ve yukarıda belirttiğimiz gibi - [HAFTA BİTERKEN | Hakkı Özdal, Ali Rıza Güngen ve Ümit Akçay ile haftanın gündemi](https://mavidefter.net/hafta-biterken-hakki-ozdal-ali-riza-gungen-ve-umit-akcay-ile-haftanin-gundemi/) - https://www.youtube.com/watch?v=3uyWbWj6Ahc&t=70s - [Hakkı Özdal & Bahadır Özgür: Rusya-Ukrayna savaşı Türkiye siyasetini nasıl etkiler?](https://mavidefter.net/rusya-ukrayna-savasi-turkiye-siyasetini-nasil-etkiler/) - https://www.youtube.com/watch?v=DLi_-bbWAB0&ab_channel=Medyascope - [Geçiş sürecinde Türkiye II: Önce bir gitsinler mi?](https://mavidefter.net/gecis-surecinde-turkiye-ii-once-bir-gitsinler-mi/) - Mülkün ele geçirilmesi macerasında Erdoğan sadece mülke değil, mülkü bugüne kadar kuşatmış siyasal eksenlere de hükmetti. Ordu, polis teşkilatı, bürokrasi, mafya, profesyonel meslekler ve kültürel kimlikler içinde ayrıştırma ve birleştirme yoluyla devlet ve toplumun yeniden inşasına odaklandı. DİNÇER DEMİRKENT İlk yazıda demokrasinin içeriksizleştirilmesi ve öznesizleştirilmesi meselesini ele almaya çalışmıştım. Bu yazıda, Türkiye’de “ilk seçimde gidecekler”, - [Sendika sizi çağırıyor – I: Medyada sendikanın tasfiyesi ve 'yeniden inşa'](https://mavidefter.net/sendika-sizi-cagiriyor-i-medyada-sendikanin-tasfiyesi-ve-yeniden-insa/) - 12 Eylül Türkiye işçi sınıfı genelinde örgütlenme cesareti ve atılımına ciddi zarar verdiği gibi yasal düzenlemeler de sendikalaşmayı zorlaştırdı. 90’lı yıllardan bu yana süren özelleştirmeler ise işçi sınıfı içinde güvencesizliği artırdı. Basın sektörü özelinde işletme sahipliğindeki tekelleşme, sendikacılığa cepheden karşı pozisyon aldı. 1991’de Milliyet’te sendikayı tasfiye eden Aydın Doğan, sonrasında satın aldığı Hürriyet gazetesini de - [Kanada’da sol ve liberaller koalisyon mu kurdular?](https://mavidefter.net/kanadada-sol-ve-liberaller-koalisyon-mu-kurdular/) - Kanada siyasetinde eşine pek rastlanmayacak bir anlaşma imzalandı. Kanada’nın sosyal demokrat partisi (kendilerini böyle de tanımladıkları için ben de bu ifadeyi kullanıyorum) Yeni Demokratik Parti (NDP) ülkeyi azınlık hükümetiyle yöneten Liberallere 2025’e kadar bütçe kanunlarında ve güven oylamalarında destek vermeyi taahhüt etti. Bunun karşılığında NDP kendi seçim platformunun temel unsurlarından olan 18 yaş altı, engelliler, - [Kolombiya’da solun başkan yardımcısı adayı, siyah feminist Francia Márquez](https://mavidefter.net/kolombiyada-solun-baskan-yardimcisi-adayi-siyah-feminist-francia-marquez/) - Kolombiya’da solun başkan adayı Gustavo Petro başkan yardımcısı adayını açıkladı: Francia Márquez. Francia Márquez, 40 yaşında bir siyah feminist. Ön seçimlerde feminist hareketin başkan adayı olmuştu. Kolombiya siyasetinden dışlanan siyahları ve feministleri temsil eden genç bir siyasetçi. Başkan yardımcısı adaylığı feminist ve sol çevrelerde umutla bekleniyordu. Aslında feministlerin ilk turda oy verebilecekleri, Petro’ya alternatif bir - [Mümkün ve zorunlu](https://mavidefter.net/mumkun-ve-zorunlu/) - Otoriteryanizmi mümkün kılan şey neoliberalizmin sınıfsal darbesiyken, zorunlu kılan şey sınıf-içi rekabet ve çelişkiler oldu. Öyleyse mevcut güç dağılımında sermayenin, otoriteryanizme hem mecbur ve hem de durumdan memnun olduğunu söylemeliyiz. DUYGU TÜRK Siyasal alandaki dönüşümlere dair beklentilerimizi, olmadık umutlar beslemekten ve bunun yaratacağı hayal kırıklıklarından korumanın bir yolu var mı? Otoriteryanizmi, tercihler yerine yapısal eğilimlerle - [Kolombiya’da neo-nazi sempatizanlığı ve ırkçılık](https://mavidefter.net/kolombiyada-irkcilik/) - Gabriel García Márquez’in de belirttiği üzere, erken dönem resimlerde fiziksel olarak kısmen Afrika kökenli görünen Simón Bolívar’ın gittikçe beyazlaşarak adeta bir Romalıya dönüştürülmesi Güney Amerika’da ırk hiyerarşisinin önemini gösteren örneklerden biridir. SERHAT TUTKAL Türkiye’de Latin Amerika siyasi gelişmelerine duyulan ilginin geçtiğimiz yıllarda arttığını söylemek mümkün. Bu gelişmeleri etkileyen çok sayıda etken var. Bu etkenlerin tarihsel, - [Putin’in oligarkları - II: Otoriter kapitalizm örneği](https://mavidefter.net/putinin-oligarklari-ii-otoriter-kapitalizm-ornegi/) - Putin’in oligarklar mücadelesi, daha doğru bir tanımla kontrol altına alma süreci Rusya’da yerleşik hale gelecek olan kapitalist modele dönük öncü ipuçları barındırıyordu. Siyaseti adeta vesayet altına almış 21 kişilik ekip, Rusya’nın petrolden metallere uzanan değerli maden ve metanın da sahipleriydi. Bu sahiplik ilişkisi, halka ait olanın gaspını temel alan uyanıklık, el çabukluğu ve ağların içinde - [Putin’in oligarkları: İnşa süreci-I](https://mavidefter.net/putinin-oligarklari-insa-sureci-i/) - Putin’in oligarklarla hesaplaşması aslında öncelikle muhalif siyasetle bağlarının kesilerek inşa edilecek yeni iktidarın altını oymalarını önleme, 2004’teki toplantının ardından yerini sağlamlaştıran iktidarın yanında konumlanmalarını sağlamaya dayanır. MÜHDAN SAĞLAM Moskova için güneşli bir 28 Temmuz. Şehir kışın kasvetini üstünden atalı çok olmuş, hatta bir anlamda yeni kışa da hazırlanıyor. Ancak hummalı hazırlık sadece Moskova şehriyle sınırlı - [Kolombiya'da oylar yeniden sayıldı, sol 3 sandalye daha kazandı](https://mavidefter.net/kolombiyada-oylar-yeniden-sayildi-sol-3-sandalye-daha-kazandi/) - 13 Mart Pazar günü gerçekleşen Kolombiya Kongre seçimleri sonrasında sol partiler çok sayıda sandıkta sonuçlara itiraz etmişti. Senato oylarının yeniden sayılmasının ardından seçimin kazananı Pacto Histórico’nun (Tarihi Anlaşma) Senatör sayısı 16’dan 19’a çıktı. Sağcı Muhafazakâr Parti, merkez sol Yeşiller ve aşırı sağcı iktidar partisi Centro Democrático (Demokratik Merkez) birer senatör kaybettiler. Yeniden sayım sonrasında Pacto - [Para Politikası Kurulu Antalya'da mıydı?](https://mavidefter.net/para-politikasi-kurulu-antalyada-miydi/) - Jeopolitik riskler, varyantlar, belirsizlik, arz kısıtları… Ben söylemiyorum, Merkez Bankası Para Politikası Kurulu söylüyor. Aynı kurul sadece altı cümle sonra “sürdürülebilir fiyat istikrarı ve finansal istikrarın tesisi için atılan ve kararlılıkla sürdürülmekte olan adımlar ile birlikte, küresel barış ortamının yeniden tesis edilmesi ve enflasyonda baz etkilerinin de ortadan kalkmasıyla dezenflasyonist sürecin başlayacağını” öngörüyor. Merkez Bankası’nın - [13 Mart Kolombiya seçimleri üzerine: Solun yükselişi](https://mavidefter.net/13-mart-kolombiya-secimleri-uzerine-solun-yukselisi/) - Latin Amerika’da sol partilerin seçimlerden daha güçlü çıkmaları kendi kendine ortaya çıkan bir tür doğa olayı değil. Bugün Kolombiya’da hapis yatmış eski bir gerillanın başkanlık ihtimali gündemdeyse bu devrimcilerin kendince iş yerlerinde, okullarında, sokakta ve fırsat buldukları her yerde yürüttükleri irili ufaklı mücadeleler sayesindedir. SERHAT TUTKAL 13 Mart Pazar günü Kolombiya’da gerçekleşen seçimler sol siyasetlerin - [Mavi Defter’i yeniden okumak](https://mavidefter.net/mavi-defteri-yeniden-okumak/) - Mavi Defter’de yalnızca büyük eserler veren, büyük bir politik öngörüye, en doğru taktik zekaya sahip, kendisini proletarya davasına adamış muhteşem bir lider resmedilmez -lider budur zaten, bunu biliriz- satır aralarında onun en insani duygularından da bahsedilir. ÖZLEM KOŞAR “Kitap üzerine yazılan yazılara bakıyorum mesela, eğer çeviriden bahsetmiyorsa ben onu iyi bir yorum olarak değerlendiriyorum. Genelde - [Ekonomide Yeni Bir 'U-Dönüşü' Gelir Mi?](https://mavidefter.net/ekonomide-yeni-bir-u-donusu-gelir-mi/) - Perşembe günkü TCMB toplantısı için ilginç olan uzun süredir ilk kez iki değil üç seçeneğin masada olması. ÜMİT AKÇAY | Bu yılın başında bir Twitter odası sohbetinin başlığını 'Mart düğümü' olarak koyduğumuzda elbette henüz savaş gündemi yoktu. Ancak bu düğümün önemli parçalarından biri olarak ekonomik doğrultunun ne olacağı konusuna değinmiştik. Bilindiği gibi TCMB faiz indirimi - [Seçim meselesi ve değişiklik teklifi üzerine birkaç not](https://mavidefter.net/secim-meselesi-ve-degisiklik-teklifi-uzerine-birkac-not/) - Önümüzdeki seçimler, temsili demokrasinin restorasyon projesiyle faşizmin sınırlarındaki rejim arasında geçecek, bu açıdan bir prosedürün ötesinde bir anlama sahip. Fakat seçimin belirleyeni, demokratik öznenin katılımı, kendi adına konuşması, demokrasinin içerik kazanma mücadelesinin varlığı/yokluğu olacak. DİNÇER DEMİRKENT Seçim ne işe yarar sorusunu sorup birkaç ortalama siyaset bilimi kitabı karıştırdığımızda, kavramın katılımla ilişkili olduğu fikrine kapılırız. Seçmen - [Çöken sağlık sisteminin sorumlusu hekimler mi?](https://mavidefter.net/coken-saglik-sisteminin-sorumlusu-hekimler-mi/) - Sağlıkta neoliberal dönüşümün olumsuz sonuçları toplum tarafından hissedilmeye başlandığında ve pandemi sürecinde çok daha görünür olduğunda ise siyasi iktidar, sağlık emekçilerini (ama özellikle hekimleri) “günah keçisi” yapmaya çalışmıştır. ÖZGÜR MÜFTÜOĞLU AKP, “sağlık sisteminin neoliberal politikalar doğrultusunda dönüşümünü” kuruluşundan bu yana savunmuş ve iktidarda bulunduğu 20 yıllık süre içinde de yaşama geçirmek için büyük gayret sarfetmiştir. - [Çin'de yeni kapatmalar: Pandemide dinamik sıfır çalışacak mı?](https://mavidefter.net/cinde-yeni-kapatmalar-pandemide-dinamik-sifir-calisacak-mi/) - Şubat ayından bu yana görülen Covid-19 vaka sayılarındaki artışlar Çin’de son iki yılın en yüksek vaka sayısının kaydedilmesine ve bazı şehirlerde yine uzun zamandır görülmeyen kapatma uygulamalarına uzandı. Sıfır vaka hedefiyle sert bir mücadele politikası uygulayan Çin yönetimi isteklerinde başarıya ulaşmış, vaka ve ölüm sayılarını 2020 baharından bu yana kontrol altında tutmuştu. Son haftalarda - [Sorun kapitalizm, robotlar değil!](https://mavidefter.net/sorun-kapitalizm-robotlar-degil/) - Meselemiz, robotik teknolojinin gelişiyor olması değil. Mesele kapitalizmin üretim yapısı nedeniyle bu gelişmelerin orta vadede kriz dinamiklerini tetiklemesi ve kısa vadede de işsizliğin yapısal olarak artacak olmasıdır. Ancak mevcut gelişmeleri kapitalist üretim yapısını veri alarak düşünme alışkanlığının dışına çıkarak değerlendirdiğimizde, robotik teknolojilerin gelişiminin kapitalizm sonrası toplumun maddi altyapısının oluşması anlamına gelebileceğini de görebiliriz. Makinelerle insanlar - ['Bu dönem başka para sistemlerinin doğacağı bir dönem olabilir'](https://mavidefter.net/bu-donem-baska-para-sistemlerinin-dogmaya-baslayacagi-bir-donem-olabilir/) - Doç. Dr. Ümit Akçay, Rusya’ya yönelik ekonomik yaptırımların, doların dünya parası olma özelliğini aşındıran yaptırımlar haline gelebileceğini söyledi. Evrensel gazetesine konuşan Akçay, “Yarın Amerika ile başım belaya girebilir” diye düşünen ülkelerin başka yollar denemeye başlayabileceği ve bu dönemin başka para sistemlerinin doğmaya başlayacağı bir dönem olabiliceği yorumunu yaptı. Akçay'ın Evrensel gazetesinden Serpil İlgün'ün sorularına verdiği - [TÜSİAD’ın krizden çıkış reçetesi: Halkı daha da yoksullaştırmak!](https://mavidefter.net/tusiadin-krizden-cikis-recetesi-halki-daha-da-yoksullastirmak/) - Esas tehlike, TÜSİAD’ın bu model değişikliğinin yarattığı enflasyonist ortamdan çıkış için yine halkı uzun süreli bir yoksulluğa mahkum etmek istemesidir. Önümüzdeki dönemde TÜSİAD’ın böyle politik ekonomik bir çerçevede millet ittifakıyla yaptığı güç birliğinin farkında olarak siyasi pozisyonları belirlemek gerektiğini düşünüyorum. MEHMET BAKİ DENİZ Hükümet 2013-2018 yılları arasında tereddütlü, 2018’den beri belirgin bir şekilde cari açıksız - [Kendini gerçekleyen kehanet](https://mavidefter.net/kendini-gercekleyen-kehanet/) - En iyi ihtimalle Tolstoy yasaklayan bir uygarlık olma vaadi bu -yani, koca bir vaatsizlik. Hani dünya, kapitalizmin ve liberal demokrasinin el ele kalkındıracağı, gelişkin, medeni, barışçıl bir yer olacaktı? DUYGU TÜRK Etkisini yitirdiğini varsaydığımız post-modern düşünce, liberal dünyanın "olabileceklerin en iyisi" olduğu iddiasını normlaştırmaya eşlik ettiği gibi, bütüncül bakışı tahakkümcü gözle özdeşleştirme mirasını da bıraktı. - [Asgari ücret artırılmalı](https://mavidefter.net/asgari-ucret-artirilmali/) - Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %54,44, aylık %4,81 arttı. Açıklanan verilerin güvenilirliği tartışıladursun, mevcut seriyi takip etsek dahi fiyat artışlarının sürdüğünü görüyoruz. Özellikle alt gelir gruplarının tüketim sepetinde büyük yer kaplayan ulaşım ve gıda harcamalarına bakıldığında bunun yıllık %54 ortalama rakamını aştığını, sırasıyla %75 ve %64'e ulaştığını görüyoruz. Enflasyondaki bu artış hemen akla asgari ücretin - [Geçiş sürecinde Türkiye I: Demokrasinin öznesini çağırmak](https://mavidefter.net/gecis-surecinde-turkiye-i-demokrasinin-oznesini-cagirmak/) - Jeopolitik kendini dayattığında kimse demokrasiyi korumaktan bahsetmiyor. Bunun basit bir nedeni var, çünkü demokrasi bir sınıf kavramıdır; bugünlerde ismi çok geçen oligarkların beslediği otokrasiler gibi. Demokrasiler ve otokrasiler farklı kurumlara sahip oldukları için düşman değildir, farklı sınıflara dayandıkları için öyledir. DİNÇER DEMİRKENT Siyasal ve iktisadi olanaklar daraldıkça Türkiye’de yaşanan geçiş sürecine ilişkin safların belirginleştiği bir - [Ukrayna çatışması ve emperyal dünya sistemi](https://mavidefter.net/ukrayna-catismasi-ve-emperyal-dunya-sistemi/) - RICHARD RUBINSTEIN (*) Vladimir Putin’in Ukrayna’ya yönelik saldırısı şüphesiz yasa dışı ve gayri ahlakidir. Rusya’nın çıkarları bakımından maliyetli bir hata olması da muhtemeldir. Ne var ki şimdi asıl soru bununla ilgili ne yapılacağıdır ve işgale öfke duyanların şimdiye kadar verdiği cevaplar tehlikeli bir şekilde amaca hizmet etmekten uzaktır. Amerikalılar ve Avrupalılar, “Putin cezalandırılmalı” diye ısrar - [Ukrayna krizi ve Erdoğan'ın geri dönen 'özgüveni'](https://mavidefter.net/ukrayna-krizi-ve-erdoganin-geri-donen-ozguveni/) - Erdoğan, Ukrayna krizinin, çıkarılan büyük gürültüye rağmen Batı’nın istediği, umduğu sonuçları derhal üretmeyeceği gerçeğinden hareketle; ‘soğukkanlı’, ‘ilkeli’, ‘insanlık sınavı’ gibi kavramlarla bir moral üstünlük inşa etmeye çalışıyor. Bunun, hem uluslararası alanda hem de içeride kendisi için son derece avantajlı sonuçlar üreteceğini umuyor. HAKKI ÖZDAL Erdoğan’ın bugün (9 Mart) yaptığı AKP Grup toplantısı konuşmasında, uzun aradan - [Çin'den ABD'ye Uyarı](https://mavidefter.net/cinden-abdye-uyari/) - Rusya'nın Ukrayna işgal girişimi ve buna karşı uygulanan ekonomik yaptırımlar sürerken, Çin ABD'yi Tayvan'ı destekleyen bir pasifik NATO'su kurulması çabaları konusunda uyardı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Rusya'nın Ukrayna işgalini kınadığına dair bir karar açıkladığında Çin, Hindistan ve Pakistan çekimser kalmıştı. Burada özellikle Çin'in pozisyonunun ne olacağı kritik çünkü Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımların çok daha etkin - [Her gün insan olmak ve Tolstoy](https://mavidefter.net/her-gun-insan-olmak-ve-tolstoy/) - Karşımızda; Rusya’nın işgalini, “böyle düşünen, düşünmekle kalmayıp her eserinde açık ya da örtük haykıran bu yazar”ın eserinden yapılan uyarlamanın çekimlerini durdurarak protesto eden ve Netflix’te vücut bulan bir zihniyet var. BİRSEN UYSAL Ukrayna’ya saldırısı sonrası Rusya’ya uygulanan yaptırımlar, kültür sanata da sıçradı. Netflix, Rusya-Ukrayna savaşını bahane göstererek aralarında Rus yazar Leo Tolstoy’un dünya klasiği romanı - [Türkiye’nin ‘anlık’ görüntüsü: Xiaomi-Salcomp’ta sendika direnişi](https://mavidefter.net/turkiyenin-anlik-goruntusu-xiaomi-salcompta-sendika-direnisi/) - HAKKI ÖZDAL Türkiye’de Covid-19 salgını ‘resmi’ olarak altı aydır sürüyor. Ekonomi berbat durumda. Trump ABD seçimlerini kaybetmiş. Damat Bakan, ekonomi yönetiminden gizemli bir “affını dileme” süreciyle yeni uzaklaştırılmış. Mart ayında, salgının resmen kabulünün ilk günlerinde, “tedarik zincirlerine hâkim olacağız, ucuz işgücümüzle avantaj sağlayacağız, ihracat üssü olacağız” diye diye saçılmış iyimserlik tohumları, hakikatin bozkırında çürüyor. Ama o vaatlerin, - [Yeşil dönüşüm ve yaratıcı yıkım](https://mavidefter.net/yesil-donusum-ve-yaratici-yikim/) - Toplumun ve toplumsal güçlerin 40 yıllık faşizan baskılarla etkisinin sınırlandığı koşullarda iktidar kavgası; sermaye, bürokrasi ve siyasetteki gerilimleri yansıtacak şekilde ‘devlet merkezli’ bir alanda gerçekleşiyormuş gibi görünüyor. Bu durum Türkiye toplumu için hem kısa hem de uzun vadeli büyük bir tehdit olarak görülmeli. HAKKI ÖZDAL Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, göreve geldikten dokuz - [Şantiyeleşen Kentler](https://mavidefter.net/santiyelesen-kentler/) - ÜMİT AKÇAY Express’in geçen sayısında 2016 yılı için ana hatlarıyla ortaya koymaya çalıştığım “aktüel kriz konjonktürü” dinamiklerini[1], bu yazıda Türkiye’de inşaat sektöründeki gelişmeler çerçevesinde (karşı dinamiklerle birlikte) somutlaştırmaya çalışacağım. Zira 2015’te Türkiye’de konut fiyatları artışı sürse de inşaat sektöründeki büyüme durdu! Aşağıda, ilk olarak Türkiye’deki yapı sektöründe yaşanan güncel gelişmeleri değerlendirmek için “temellere dönerek” sürece - [Sıkışma](https://mavidefter.net/sikisma/) - ÜMİT AKÇAY Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz politikası üzerine yazanlar arasında bir süredir iki kutup oluştu. İlki neoliberal ortodoksinin deforme edilmesinden hoşlanmayan “endişeli liberaller”, ikincisi de herhangi bir iktisadi akım ile ilişkilendirilmesi mümkün olmayan ve sadece faizin düşmesini savunan “büyüme koalisyonunun” sözcüleri. Karşılıklı alınan bu pozisyonlar her vesilede aynı tezlerin tekrarlanması ile neredeyse katılaşmış - [Güncel kriz dinamikleri ve sosyalist stratejiyi tartışmak](https://mavidefter.net/guncel-kriz-dinamikleri-ve-sosyalist-stratejiyi-tartismak/) - ÜMİT AKÇAY & MEHMET BAKİ DENİZ Türkiye emekçi sınıfları tüketim gücünün çöktüğü bir yoksullaşma yaşıyor. Baştan söyleyelim. Bu krizi basitçe 1990’ların popüler ifadesiyle ‘enflasyon canavarı’ olarak tanımlamanın hatalı olduğunu düşünüyoruz. Böyle bir tanımlama, en sonda açacağımız üzere Türkiye yönetici sınıflarının yaşadığı iç çatışma içerisinde bizi taraflardan birini savunmaya itecektir. Kısaca sorunu sadece enflasyon olarak tanımlamak; - [Kritik bir eşik: Kredi notunun düşürülmesi](https://mavidefter.net/kritik-bir-esik-kredi-notunun-dusurulmesi/) - ÜMİT AKÇAY Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, 23 Eylül Cuma günü piyasalar kapandıktan sonra açıkladığı değerlendirmesi ile Türkiye’nin kredi notunu düşürdü ve yatırım yapılabilir seviyenin altına indirdi. Kararın etkileri, piyasaların yeniden açılacağı 26 Eylül Pazartesi görülecektir. Hükümet tarafından yapılan değerlendirmelere göre Moody’s siyasi bir karar almıştır. Ancak Moody’s tarafından ileri sürülen gerekçelere bakıldığında not indiriminin teknik olarak temelsiz olmadığı söylenebilir. Konu - [Kahraman sanayici krize karşı](https://mavidefter.net/kahraman-sanayici-krize-karsi/) - ALİ RIZA GÜNGEN İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) her yıl kamuoyuyla paylaştığı Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması 26 Mayıs’ta açıklandı. Dikkat çekici veriler Türkiye’nin sorunlarını ve 2020’deki ekonomik gelişmeleri kısmen özetliyor. Sanayicilerin istikrar vurgusu yapmaya devam ederken, Erdoğan yönetimi tarafından kendilerine sunulan fırsatları iyi değerlendirdiklerini, salgın dönemi çalkantılarının kârlılık artışını etkilemediğini görüyoruz. İhracat pazarlarında daralma yaşanırken, salgın - [Ziraat Bankası’nı kamusallaştırmak](https://mavidefter.net/ziraat-bankasini-kamusallastirmak/) - ALİ RIZA GÜNGEN Devlet bankaları Türkiye’nin gündeminde üst sıralarda yer almaya devam ediyorlar. Yıllardır devam eden yapısal krizin sorunlarının yönetilmesi ve ertelenmesinde işe koşulan bu bankalar aynı zamanda kamuoyundan gizlenen çeşitli döviz işlemleri ve kredi temininde kullanıldılar. Son bir haftada ise bizzat kendisi mevcut düzen tarafından palazlandırılmış bir mafya mensubunun iddiaları sonrasında Demirören Holding’in Ziraat - [Ekstraktivizmden yeşil finansa dolambaçlı yollar](https://mavidefter.net/ekstraktivizmden-yesil-finansa-dolambacli-yollar/) - Her yeşil kredi veren kurum, her şeyiyle iklim değişikliğine karşı mücadeleyi desteklemiş olmuyor. ALİ RIZA GÜNGEN Son yıllarda büyük finansal kuruluşlar, örneğin bazı çok taraflı yatırım ve kalkınma bankaları ardı arkasına yeşil kredi hedefleri açıklıyorlar. Yüzyıl başında dikkate alınmayan bir söylem unsuru olan Yeşil Yeni Anlaşma küresel tartışmanın merkezine çoktan yaklaştı. Bütün bu hamleler finansal - [Türkiye Varlık Fonu: Hedefini al, piyasanı al, her şeyi al!-2](https://mavidefter.net/turkiye-varlik-fonu-hedefini-al-piyasani-al-her-seyi-al-2/) - TVF, finansal derinleşme (daha fazla finansal hizmet, yatırım aracı ve borçlanma olanağı) üzerinden rekabetçilik tesisi ve daha yüksek bir sermaye birikimi temposu sağlanması projesinin yeni ayağı. Projenin olgunlaşması Türkiye kapitalizminin krize doğru sürüklenmesi arka planında gerçekleşti, 2018-19 krizinin etkisiyle Fon’un ayağa kalkışı gecikti. ALİ RIZA GÜNGEN Türkiye Varlık Fonu’nun (TVF) kuruluşu devletin finansallaşmasında önemli bir - [Türkiye Varlık Fonu: Hedefini al, piyasanı al, her şeyi al!-1](https://mavidefter.net/turkiye-varlik-fonu-hedefini-al-piyasani-al-her-seyi-al-1/) - TVF, mevzuatında belirtildiği üzere kamusal varlıkların değerini artırmak, rekabetçi şirketlere destek sunmak ve finansal derinleşmeyi teşvik etmek üzere devlet daha etkili bir finansal oyuncu haline geliyor. Bu amaçla elindeki varlıkları “kâğıda çevirme”ye çalışıyor. ALİ RIZA GÜNGEN Türkiye Varlık Fonu (TVF) 2016 yılında sermayesi devlet (Özelleştirme Fonu) tarafından karşılanarak kuruldu. 2021 yılında aniden görevden alınan Genel - [Tiksindirici veya gayrimeşru: Hangi borçlar biriksin?](https://mavidefter.net/tiksindirici-veya-gayrimesru-hangi-borclar-biriksin/) - Bugünün dünyasında, gelecekte somutlaşacak ve finansman koşulları ile ayrıntılarını bilmediğimiz sözleşmeler için daha net iddialarda bulunmak mümkün değil. Ancak tam da bu nedenle sözleşmelerin kamuya açık hale gelmesi, borç denetim komitelerinin kurulması, bütün kirli çamaşırların ortaya serilmesi gerekiyor. Bugünden ısrarla söylemek, yazıya dökmek şart. ALİ RIZA GÜNGEN Geçtiğimiz yıl Türkiye hukuk sistemine tabi sözleşmelere sahip - [Krizden kalkınmaya, sopalı seçimden kriz yönetimine](https://mavidefter.net/krizden-kalkinmaya-sopali-secimden-kriz-yonetimine/) - Erdoğan tipi müdahaleciliğin zayıf yanlarını hatırlatmakta fayda bulunuyor. Bu zayıf yanlar aynı zamanda 2022’de görülecek başka girişimlere de şimdiden ışık tutuyor. ALİ RIZA GÜNGEN 15 Aralık’ta Federal Reserve aylık varlık alım programında 30 milyar dolarlık azalışa gidileceğini duyurdu ve Fed üyeleri 2022’de üç kez faiz artışı öngörüsünde bulundular. Bu faiz artışı piyasa gözlemcilerinin sevdiği terimleri - [Ümit Akçay & Ali Rıza Güngen: 2021 büyüme verisini nasıl yorumlamalı?](https://mavidefter.net/2021-buyume-verisini-nasil-yorumlamali/) - https://www.youtube.com/watch?v=BndEkgv20i8&ab_channel=Medyascope - [Ümit Akçay & Ali Rıza Güngen: Konut piyasası canlanacak mı, durgunlaşacak mı?](https://mavidefter.net/konut-piyasasi-canlanacak-mi-durgunlasacak-mi/) - https://www.youtube.com/watch?v=sf6yDlEWqDc&t=104s&ab_channel=Medyascope - [Bahadır Özgür & Ümit Akçay: Asker postalının yapamadığını AKP yaptı](https://mavidefter.net/umit-akcay-asker-postalinin-yapamadigini-akp-yapti/) - https://www.dailymotion.com/video/x7x31pl - [Taşra üniversitesinin ekonomi politiğine giriş](https://mavidefter.net/tasra-universitesinin-ekonomi-politigine-giris/) - Taşradaki ev sahiplerinin paragözlüğü ya da taşra akademisyeninin zihniyeti/çürümüşlüğü resmin birer parçası ancak üniversitenin ekonomi politiği açısından ikincil önem taşıyorlar. Yerelde küçük sanayiciyle, eşrafla, hizmet sağlayıcıyla üniversite yöneticilerinin ilişkisini, bunlarla kotarılan projeler ve işbirliklerini, aynı zamanda taşradaki insan dolaşımını incelemeden taşra üniversitesi tam anlaşılamıyor. ALİ RIZA GÜNGEN Şubat ayının ikinci haftasında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üniversite - [Büyük bir çöküşün eşiğinde miyiz?](https://mavidefter.net/buyuk-bir-cokusun-esiginde-miyiz/) - 27 Şubat'ın ilk saatlerinde Rusya'ya karşı finansal yaptırımlarda bir üst seviyeye geçildi. Avrupa Komisyon Başkanı von der Leyen'in Rusya'nın "savaş zırhını kullanması"nı engelleme amaçlı olarak tanımladığı yeni kararlar daha önce hedef alınmış üç bankanın (ve yanına eklenen az sayıdaki finansal kuruluşun) SWIFT sisteminden çıkartılması ve Rusya Merkez Bankası'nın rezervlerini yaptırımları delebilecek şekilde kullanmasının önüne geçilmesi - [Çin'in pozisyonu](https://mavidefter.net/cinin-pozisyonu/) - Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişiminin nasıl sonuçlanacağını henüz bilmiyoruz. Ancak sonuç ne olursa olsun, şimdiye kadar yaşananların uluslararası politik ekonomi açısından önemli sonuçlar doğuracağı açık. Bu sonuçlardan biri, Çin'in pozisyonu ile ilgili olacak. Bilindiği gibi dünya ekonomisinin ağırlık merkezi epeydir doğuya kayıyor. ABD'nin 'pivot to Asia' stratejisi sonrası Çin'in daha çok konuşulacağı kesin. Bu bağlamda Çin'in - [Putin ve irrasyonalite](https://mavidefter.net/putin-ve-irrasyonalite/) - Rusya'nın Ukrayna işgali ile ilgili pek çok teori ileri sürüldü. İşgalin Rusya'yı siyasi olarak izole edeceği, ekonomik yıkım ile sonuçlanabileceği, dolayısıyla Rusya lideri Vlademir Putin için de rasyonel olmadığı belirtiliyor. Bu durumda işgali açıklamak için geriye bir tek Putin'in irrasyonel davranışları ya da bozulmuş psikolojisi gibi kişisel açıklamalar kalıyor. 24.02.2022, Washington Post Washington Post'a yazan - [İşgal uzadıkça Putin zora düşebilir](https://mavidefter.net/11031-2/) - Reuters'in haberine göre iki Rus milyarder Mikhail Fridman ve Oleg Deripaska, Rusya'nın Ukrayna işgalinin bir an önce sonlandırılmasını istedi. Geçtiğimiz günlerde Mavi Defter'de paylaştığım aşağıdaki yorumda, Washington Post gazetesinde çıkan bir değerlendirmeden bahsetmiştim. https://mavidefter.net/putin-ve-irrasyonalite/ Bu değerlendirmeye göre dışarıdan 'irrasyonel' görünen Ukrayna seferi, esasında bir beka davası yaratmak açısından işlevli. Ancak bunun bir sınırı var. O - [MÜSİAD'dan YEM'e destek](https://mavidefter.net/musiaddan-yeme-destek/) - Türkiye ekonomisi 2021 yılında yüzde 11 büyüdü. Büyümenin bileşenlerine baktığımızda iç talebin önemini koruduğunu ancak özellikle ihracatın ciddi bir pozitif katkı yaptığını görüyoruz. Özellikle ihracat kısmı, 2021 yılında AKP yönetiminin ilan ettiği Yeni Ekonomi Modeli'nin temel vurgularından biri idi. Açıklamadaki şu kısım ilgi çekici: 'Bilhassa net dış talebin büyümeye 4,9 puan - [Arjantin'de yeni dönem: Temerrüt yok ancak kemerler yavaşça sıkılıyor](https://mavidefter.net/arjantinde-yeni-donem-temerrut-yok-ancak-kemerler-yavasca-sikiliyor/) - Alberto Fernandez’in iktidara geldiği dönemden bu yana Kirchnerci blok borç yapılandırmasıyla uğraşıyor. Sorunlar pandemi öncesinde başlamıştı, çünkü 2014’teki temerrüdü tavizlerle aşmayı beceren bir önceki Macri yönetimi kapıları ardına kadar açmış ve ülkenin borcunu dudak uçuklatan seviyelere çıkartmıştı. Pandemi ile gelen çöküş, Arjantin’in borç çevrimini imkansız hale getirdi. 2020 yılı Mayıs ayında ülke, 2014 sonrasında bir - [Propagandanın adını koyduğumuz günlerde medya…](https://mavidefter.net/propagandanin-adini-koydugumuz-gunlerde-medya/) - “Devlet propagandası, eğitimli sınıflar tarafından desteklendiği ve herhangi bir dönekliğe izin verilmediği takdirde, büyük bir etki yaratabilir. Hitler ve daha birçoğundan alınan bu ders, günümüze dek izlenmiştir.” (Noam Chomsky) CEREN SÖZERİ İletişim araştırmaları başlangıçta, kitle iletişim araçlarının, yani o dönem Endüstri Devrimi etkisiyle kitlelere yayılan gazetelerin, yeni oluşan işçi (ve göçmen) sınıfını nasıl etkilediğine odaklanır. - [Ekonomide büyümenin bedeli](https://mavidefter.net/ekonomide-buyumenin-bedeli/) - Egemenlerin büyük bir coşkuyla karşıladığı ve başarı olarak sunduğu ekonomik büyüme, emek ve doğa sömürüsünü toplum nezdinde meşrulaştırmaktan başka bir şey değildir. Bu sürecin tersine çevrilmesi, sınıflar arası güç mücadelesinde dengelerin değişmesine bağlıdır. ÖZGÜR MÜFTÜOĞLU TÜİK’e göre Türkiye’nin Gayrı Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) 2021’de yüzde 11 büyümüş. IMF tahminine göre 2021 yılında küresel ekonominin - [Sendikalar sınıf mücadelesinin neresinde?](https://mavidefter.net/sendikalar-sinif-mucadelesinin-neresinde/) - Özgür Müftüoğlu Türkiye’de emek ve sermaye arasındaki çelişkilerin, çatışmaların en açık biçimiyle görünür olduğu bir dönemdeyiz. Her şeyden önce ücretli çalışan sayısı, istihdam edilenlerin yüzde 70’ini aştı; nüfusun dörtte üçü kendisinin ya da aile bireylerinin ücretten elde ettiği gelirle yaşamını sürdürüyor. Yani nüfusun çok önemli bölümü emekçilerden oluşuyor ve bu emekçiler arasında işsizlik, güvencesizlik ve - [Kapitalist emek sürecinde ayrımcılık: Ötekileştir böl sömür!](https://mavidefter.net/kapitalist-emek-surecinde-ayrimcilik-otekilestir-bol-somur/) - Özgür Müftüoğlu Bu makale Toplum ve Hekim Dergisi Mart - Nisan 2020 Cilt: 35 Sayı: 2'de yayınlanmıştır. “Öteki” Üzerinde Hegemonya Kurma Aracı Olarak Ayrımcılık Ayrımcılık, bir toplumsal grubun, kendisinden farklı olarak gördüğü bir başka toplumsal grubun üyelerini, o grup üzerinde hegemonya oluşturmak ve bunun üzerinden ayrıcalık (çıkar) elde etmek için ötekileştirmesi olarak tarif edilebilir. Tarih - [Birlik olmazsak savaş vurguncusu gangsterler hepimizi öldürecek](https://mavidefter.net/birlik-olmazsak-savas-vurguncusu-gangsterler-hepimizi-oldurecek/) - ROGER WATERS (*) Bütün gece yatağımda dönüp durduktan sonra bir şeyin farkına vardım. Biz solcular sıklıkla, Rusya’ya hâlâ kısmen sosyalist bir yapıymış gibi bakma hatasına düşüyoruz. Rusya tabii ki öyle değil. Sovyetler Birliği, 1991’de son buldu. Rusya, Boris Yeltsin yönetimindeki (1991-1999) rezilce yeniden yapılanması sırasında Amerika Birleşik Devletleri eliyle biçimlendirilmiş, katıksız bir neoliberal kapitalist gangster - [Varlık Fonu ne yapıyor? Hani kuşlar, ağaçlar?](https://mavidefter.net/varlik-fonu-ne-yapiyor-hani-kuslar-agaclar/) - 200 milyar dolarlık bir portföye ulaşması hedefiyle kurulan Varlık Fonu da Cumhurbaşkanlığına bağlandı. Ancak ne zaman faaliyete geçeceği ve kimin tarafından Türkiye Cumhuriyeti’nin varlıklarının yönetildiği aslında henüz doğru düzgün bilinmiyor. “Piyasada bahar rüzgârı” ifadesini görünce etrafıma bakınıyorum: Hani kuşlar, ağaçlar, bin bir renkli çiçekler? Click-bait manşetler bir yana, böyle bir rüzgâr beklentisi diğer yandan da - [Orta vadede hepimiz batığız](https://mavidefter.net/orta-vadede-hepimiz-batigiz/) - YEP’in beklentisi Türkiye ekonomisindeki sert çalkantı ve durgunluğun birkaç çeyrek sonra yerini toparlanmaya bırakması. Ekonomi yönetimindeki sürüklenme ve kısa vadeli önlemlerin plansızlığı ise aslında orta vadeli hedeflerin yine tutmama ihtimalinin kuvvetli olduğunu söylemeyi gerektiriyor. Türkiye’nin kur krizi çok hızlı bir şekilde reel sektöre sirayet etti. Baş döndürücü hızla gerçekleşen gelişmelere ekonomi yönetiminin kifayetsizliği eklenince Türkiye’deki - [Devlet bankalarını kullanmanın sınırı var mı?](https://mavidefter.net/devlet-bankalarini-kullanmanin-siniri-var-mi/) - 2016 sonbaharında başlayan devlet destekli kredi genişlemesi sırasında verilen kredilerin Kredi Garanti Fonu (KGF) mekanizması üzerinden bütçeye etkileri halen görece sınırlı. Şirket yüzdürmenin genel olarak sektöre ve devlet bankalarına olan etkisini önümüzdeki aylarda daha yakından takip edebileceğiz. Türkiye ekonomisinin 2018’in dördüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,4 küçüldüğü ve 2018’in ikinci çeyreğinde durgunluğa - [Ekonomide devridaim makinesi](https://mavidefter.net/ekonomide-devridaim-makinesi/) - Ekonomi yönetimi, dünyanın en yüksek reel faizlerinden birisinin verildiği bu ülkeye varlıklar iyice ucuzladığında gelip, işler sarpa sardığında çıkanların oyuncağına dönmüş durumda. 7 Ağustos’ta Hazine’nin, Cumhurbaşkanı kararıyla şirketlere iştirak edebileceği düzenlemesi yeni krizlere daha meyyal olduğumuzun kanıtı. Komşunun kuyusunu kazma politikalarının dünya ekonomisinde ön plana yerleştiği zamanlar öngörülemezliğin artmasına işaret ediyor. ABD’nin Çin’i döviz kurunu - [Dört soruda Türkiye’nin otoriterliği ve kriz yönetimi](https://mavidefter.net/dort-soruda-turkiyenin-otoriterligi-ve-kriz-yonetimi/) - Krizin sona ermesi için esasen kredi öncülüğünde birikim modeli yerine bir model uygulanması gerekiyor. Bugünün vatan-millet-dolar üçgeninde gezinen yeni sermaye grupları ile İstanbul sermayesinin simgelediği ve açlık sınırı altında asgari ücreti savunan hâkim fraksiyonun öncelikleri farklı olabilir. Ancak kredi öncülüğünde birikimden farklı bir önerilerinin olmadığını görüyoruz. Türkiye’nin ağır krizi geride bırakılamıyor. Geriye dönüp baktığımızda 2018 - [Yeşil Yeni Anlaşma nasıl finanse edilir?](https://mavidefter.net/yesil-yeni-anlasma-nasil-finanse-edilir/) - Küresel kapitalizm 2008-09 sonrasında durgunluk eğilimlerine çözüm bulamadı. Kapitalizm içinden alternatif üretme çabaları bu nedenle artarak devam edecek. Ancak sermayeyi ikna etmek üzere, yeni bir sermaye birikimi düzlemi yaratmak üzere tartışıldığında Yeşil Yeni Anlaşma'nın yaldızları dökülüyor. Küresel tartışma düzleminin 1930’ları sıklıkla hatırlattığı son yıllarda üretkenlik düşüşünün devam etmesi ve küresel toparlanmanın görülmemesi nedeniyle yapılan öneriler - [Kamu özel işbirlikleri devletleştirilebilir mi?](https://mavidefter.net/kamu-ozel-isbirlikleri-devletlestirilebilir-mi/) - Kamu hizmetlerinin gördürülmesi birkaç müteahhidin, şirketin zenginleşmesini mi sağlamalıdır, yoksa hizmetlerin daha iyi ve uygun koşullarda temini mi amaçlanmalıdır? Kur krizi nedeniyle yükün arttığını, önümüzdeki 25 yıl boyunca böyle bir kamburla devam edilemeyeceğini biliyoruz. Dolayısıyla müdahale şart. Türkiye’de yıllardır çeşitli altyapı ve inşaat projelerine devletin verdiği garantiler ve bu garantilerin yarattığı yük tartışılıyor. Artık - [Pandemiye karşı kamusal finans](https://mavidefter.net/pandemiye-karsi-kamusal-finans/) - Küresel araştırma ağı Municipal Services Project, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı ve Avrupa Borç ve Kalkınma Ağı, geçtiğimiz hafta içinde yeni bir çalışma yayımladılar. Profesör Dr. David McDonald (Queen’s Üniversitesi), Dr. Thomas Marois (SOAS, Londra Üniversitesi) ve Dr. Diana Barrowclough (UNCTAD) tarafından derlenen kitabın başlığı Kamu Bankaları ve Covid-19: Pandemiye Karşı Kamusal Finans ile Mücadele olarak çevrilebilir. - [Tersiyle düzüyle dolarizasyon sorunu](https://mavidefter.net/tersiyle-duzuyle-dolarizasyon-sorunu/) - Yastık altındaki dolar ve altının finansal piyasalara akması ve lira cinsi varlıklara geçiş, neredeyse katma değeri yüksek ürün üretimi kadar sık dile getirilen bir hedef oluşturuyor. Türkiye’de siyasetçilerin halkın tasarrufları üzerinden daldığı bu tarz hülyaların izini on yıllar öncesine sürmek mümkün. Şirketlerin dolar ihtiyacının hızla arttığı ve küresel finansmana erişimin zorlaştığı dönemlerde döviz bozdurma çağrıları - [Ekonomide zaman mekân kaymaları](https://mavidefter.net/ekonomide-zaman-mekan-kaymalari/) - Fiyat istikrarı sağlamak üzere yeni bir komite oluşturulmasından tutun Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun ihdasına, kurumsal yapıyı güçlendirmekten anlaşılanın yeni kurul ve komite oluşturmak şeklinde somutlaştığı bu reform programında, ekonomi yönetiminin bir zaman mekân kayması gerçekleştirmeye soyunduğunu görüyoruz. 12 Mart 2021’de açıklanan Ekonomik Reformları tanıtım kitapçığını (önümdeki PDF dosyasını) açıp açıp kapatıyorum. Bir yandan da tanıtım toplantısını tekrar dinliyorum. Müzik eğitimi - [Reformcular geldi mi, neoliberalizm kaldı mı?](https://mavidefter.net/reformcular-geldi-mi-neoliberalizm-kaldi-mi/) - Türkiye’nin krizlerden ve otoriterlikten kurtulmasının yolu neoliberalizme alternatifler yaratmaktan, değişimin bayrağını bu birikim modelini inşa edenlere bırakmamaktan geçiyor. 2021 yılında küresel ekonomik gündemin pandemi sonrası toparlanma üzerine odaklanacağı açıktı. ABD’de Biden yönetimi yeni bir Covid-19 destek paketi açıkladıktan sonra orada durmadı. Boyutu ve içeriği müzakereler sırasında değişecek olmakla birlikte büyüklüğü 2,3 trilyon doları bulabilecek sekiz ## Sayfalar - [Mavi Defter](https://mavidefter.net/) - Geniş anlamda solun, özel olarak da Marksist analizlerin ağırlıkta olduğu tartışma mecrası ve bu alana katkıda bulunmak isteyenlerin yazdığı blog. - [Mavi Defter Nedir?](https://mavidefter.net/hakkimizda/) - Mavi Defter, geniş anlamda solun, özel olarak da Marksist analizlerin ağırlıkta olduğu bir tartışma mecrası ve bu alana katkıda bulunmak isteyenlerin yazdığı bir blog. Türkiye'de ve dünyada gündem baş döndürücü bir hızla değişirken her bir konu, genellikle birbirine benzer karşıtlıklar kurularak tartışılıyor. Ekonomi yorumlarından dış politika değerlendirmelerine, Türkiye siyasetinden olası demokratikleşme sürecinin nasıl gerçekleşeceğine dair - [VİDEO ANALİZ](https://mavidefter.net/video-analiz/) - https://youtu.be/Cz3Sa3Pi7PU - [Ekonomi Politik](https://mavidefter.net/ekonomi-politik/) - [RÖPORTAJ](https://mavidefter.net/roportaj/) - Mavi Defter'de yayımlanmış röportajlara bu sayfadan ulaşabilirsiniz. - [YAZILAR](https://mavidefter.net/yazilar/) - Mavi Defter yazarlarının yazılarına bu sayfadan ulaşabilirsiniz. - [Kriz Notları](https://mavidefter.net/video-analiz/sample-page/) - 22 Şubat 2022 tarihinde Medyascope'da yayınlanan Kriz Notları programı: - [Yeryüzünden Notlar](https://mavidefter.net/video-analiz/yeryuzunden-notlar/) - [Layout](https://mavidefter.net/layout/) - [Blog](https://mavidefter.net/blog/) - [Sample Page](https://mavidefter.net/sample-page-2/) - This is an example page. It's different from a blog post because it will stay in one place and will show up in your site navigation (in most themes). Most people start with an About page that introduces them to potential site visitors. It might say something like this: Hi there! I'm a bike messenger ## Kategoriler - [ALİ RIZA GÜNGEN](https://mavidefter.net/kategori/ali-riza-gungen/) - [ÖZGÜR MÜFTÜOĞLU](https://mavidefter.net/kategori/ozgur-muftuoglu/) - [ÜMİT AKÇAY](https://mavidefter.net/kategori/umit-akcay/) - [DİNÇER DEMİRKENT](https://mavidefter.net/kategori/dincer-demirkent/) - [HAKKI ÖZDAL](https://mavidefter.net/kategori/hakki-ozdal/) - [YAZARLAR](https://mavidefter.net/kategori/yazarlar/) - [RÖPORTAJ](https://mavidefter.net/kategori/roportaj/) - [CANKIZ ÇEVİK](https://mavidefter.net/kategori/cankiz-cevik/) - [MEHMET BAKİ DENİZ](https://mavidefter.net/kategori/mehmet-baki-deniz/) - [│MİNİMA│](https://mavidefter.net/kategori/minima/) - [ÇEVİRİ](https://mavidefter.net/kategori/ceviri/) - [CEREN SÖZERİ](https://mavidefter.net/kategori/ceren-sozeri/) - [BİRSEN UYSAL](https://mavidefter.net/kategori/birsen-uysal/) - [DUYGU TÜRK](https://mavidefter.net/kategori/duygu-turk/) - [MÜHDAN SAĞLAM](https://mavidefter.net/kategori/muhdan-saglam/) - [VİDEO ANALİZ](https://mavidefter.net/kategori/video-analiz/) - [ÖZLEM KOŞAR](https://mavidefter.net/kategori/ozlem-kosar/) - [SERHAT TUTKAL](https://mavidefter.net/kategori/serhat-tutkal/) - [İLYAS COŞKUN](https://mavidefter.net/kategori/ilyas-coskun/) - [KİTAP](https://mavidefter.net/kategori/kitap/) - [BARAN GÜRSEL](https://mavidefter.net/kategori/baran-gursel/) - [CEREN ERGENÇ](https://mavidefter.net/kategori/ceren-ergenc/) - [AYŞEGÜL K. KAYNAR](https://mavidefter.net/kategori/aysegul-k-kaynar/) - [VAHDET MESUT AYAN](https://mavidefter.net/kategori/vahdet-mesut-ayan/) - [İSMAİL GÜNEY YILMAZ](https://mavidefter.net/kategori/ismail-guney-yilmaz/) - [GÖKHAN BULUT](https://mavidefter.net/kategori/gokhan-bulut/) - [AHMET BEKMEN](https://mavidefter.net/kategori/ahmet-bekmen/) - [FATMA EDA ÇELİK](https://mavidefter.net/kategori/fatma-eda-celik/) - [FURKAN GÜRSOY](https://mavidefter.net/kategori/furkan-gursoy/) - [SELÇUK KOZAĞAÇLI](https://mavidefter.net/kategori/selcuk-kozagacli/) - [TILAK DOSHI](https://mavidefter.net/kategori/tilak-doshi/) - [ARİF KOŞAR](https://mavidefter.net/kategori/arif-kosar/) - [KONUK YAZAR](https://mavidefter.net/kategori/konuk-yazar/) - [SÜLEYMAN ALTUNOĞLU](https://mavidefter.net/kategori/suleyman-altunoglu/) - [KANSU YILDIRIM](https://mavidefter.net/kategori/kansu-yildirim/) - [YENER ÇIRACI](https://mavidefter.net/kategori/yener-ciraci/) - [ALPER ÖZTAŞ](https://mavidefter.net/kategori/alper-oztas/) - [FOTİ BENLİSOY](https://mavidefter.net/kategori/foti-benlisoy/) - [AYKAN SEVER](https://mavidefter.net/kategori/aykan-sever/) - [ENDER ŞİAR ARGIN](https://mavidefter.net/kategori/ender-siar-argin/) ## Etiketler - [Merkez Bankası](https://mavidefter.net/etiket/merkez-bankasi/) - [Döviz-Faiz Kıskacı](https://mavidefter.net/etiket/doviz-faiz-kiskaci/) - [pandemi](https://mavidefter.net/etiket/pandemi/) - [devlet bankaları](https://mavidefter.net/etiket/devlet-bankalari/) - [borç](https://mavidefter.net/etiket/borc/) - [kamusallaştırmak](https://mavidefter.net/etiket/kamusallastirmak/) - [ziraat bankası](https://mavidefter.net/etiket/ziraat-bankasi/) - [kriz](https://mavidefter.net/etiket/kriz/) - [kredi](https://mavidefter.net/etiket/kredi/) - [varlık fonu](https://mavidefter.net/etiket/varlik-fonu/) - [siyasal rejim](https://mavidefter.net/etiket/siyasal-rejim/) - [finansallaşma](https://mavidefter.net/etiket/finansallasma/) - [KÖİ](https://mavidefter.net/etiket/koi/) - [yeşil dönüşüm](https://mavidefter.net/etiket/yesil-donusum/) - [yeşil yeni anlaşma](https://mavidefter.net/etiket/yesil-yeni-anlasma/) - [akp](https://mavidefter.net/etiket/akp/) - [ekonomi programı](https://mavidefter.net/etiket/ekonomi-programi/) - [dolarizasyon](https://mavidefter.net/etiket/dolarizasyon/) - [kur](https://mavidefter.net/etiket/kur/) - [otoriterlik](https://mavidefter.net/etiket/otoriterlik/) - [wall street](https://mavidefter.net/etiket/wall-street/) - [neoliberalizm](https://mavidefter.net/etiket/neoliberalizm/) - [tüsiad](https://mavidefter.net/etiket/tusiad/) - [yeni ekonomi modeli](https://mavidefter.net/etiket/yeni-ekonomi-modeli/) - [kalkınma](https://mavidefter.net/etiket/kalkinma/) - [taşra](https://mavidefter.net/etiket/tasra/) - [üniversite](https://mavidefter.net/etiket/universite/) - [yök](https://mavidefter.net/etiket/yok/) - [Rusya](https://mavidefter.net/etiket/rusya/) - [Ukrayna](https://mavidefter.net/etiket/ukrayna/) - [ABD](https://mavidefter.net/etiket/abd/) - [AB](https://mavidefter.net/etiket/ab/) - [yaptırım](https://mavidefter.net/etiket/yaptirim/) - [savaş](https://mavidefter.net/etiket/savas/) - [swift](https://mavidefter.net/etiket/swift/) - [Küresel Ara Rejim](https://mavidefter.net/etiket/kuresel-ara-rejim/) - [Çin](https://mavidefter.net/etiket/cin/) - [İktidar Bloğu](https://mavidefter.net/etiket/iktidar-blogu/) - [Türkiye Ekonomisi](https://mavidefter.net/etiket/turkiye-ekonomisi/) - [Büyüme](https://mavidefter.net/etiket/buyume/) - [MÜSİAD](https://mavidefter.net/etiket/musiad/) - [YEM](https://mavidefter.net/etiket/yem/) - [İTO](https://mavidefter.net/etiket/ito/) - [Emeğin Payı](https://mavidefter.net/etiket/emegin-payi/) - [MİNİMA](https://mavidefter.net/etiket/minima/) - [Enflasyon](https://mavidefter.net/etiket/enflasyon/) - [Asgari Ücret](https://mavidefter.net/etiket/asgari-ucret/) - [Sermaye İçi Mücadele](https://mavidefter.net/etiket/sermaye-ici-mucadele/) - [Asgari](https://mavidefter.net/etiket/asgari/) - [barış](https://mavidefter.net/etiket/baris/) - [arjantin](https://mavidefter.net/etiket/arjantin/) - [IMF](https://mavidefter.net/etiket/imf/) - [temerrüt](https://mavidefter.net/etiket/temerrut/) - [imparatorluk](https://mavidefter.net/etiket/imparatorluk/) - [medya](https://mavidefter.net/etiket/medya/) - [TÜİK](https://mavidefter.net/etiket/tuik/) - [GSYH](https://mavidefter.net/etiket/gsyh/) - [Sınıflar arası güç ilişkileri](https://mavidefter.net/etiket/siniflar-arasi-guc-iliskileri/) - [Netflix](https://mavidefter.net/etiket/netflix/) - [Tolstoy](https://mavidefter.net/etiket/tolstoy/) - [Anarşizm](https://mavidefter.net/etiket/anarsizm/) - [Rusya-Ukrayna savaşı](https://mavidefter.net/etiket/rusya-ukrayna-savasi/) - [Sendikalar](https://mavidefter.net/etiket/sendikalar/) - [Sınıf mücadelesi](https://mavidefter.net/etiket/sinif-mucadelesi/) - [Erdoğan](https://mavidefter.net/etiket/erdogan/) - [Ukrayna krizi](https://mavidefter.net/etiket/ukrayna-krizi/) - [Bonapart](https://mavidefter.net/etiket/bonapart/) - [Putin](https://mavidefter.net/etiket/putin/) - [devletlerarası sistem](https://mavidefter.net/etiket/devletlerarasi-sistem/) - [demokrasi](https://mavidefter.net/etiket/demokrasi/) - [özne](https://mavidefter.net/etiket/ozne/) - [Dolar](https://mavidefter.net/etiket/dolar/) - [enerji](https://mavidefter.net/etiket/enerji/) - [covid-19](https://mavidefter.net/etiket/covid-19/) - [sermaye](https://mavidefter.net/etiket/sermaye/) - [TTB](https://mavidefter.net/etiket/ttb/) - [Beyaz G(ö)rev](https://mavidefter.net/etiket/beyaz-gorev/) - [Sağlık Sistemi](https://mavidefter.net/etiket/saglik-sistemi/) - [Lenin](https://mavidefter.net/etiket/lenin/) - [Sovyetler Birliği](https://mavidefter.net/etiket/sovyetler-birligi/) - [sosyalizm](https://mavidefter.net/etiket/sosyalizm/) - [edebiyat](https://mavidefter.net/etiket/edebiyat/) - [roman](https://mavidefter.net/etiket/roman/) - [seçim yasası değişiklik teklifi](https://mavidefter.net/etiket/secim-yasasi-degisiklik-teklifi/) - [seçim](https://mavidefter.net/etiket/secim/) - [ittifaklar](https://mavidefter.net/etiket/ittifaklar/) - [Kolombiya](https://mavidefter.net/etiket/kolombiya/) - [Latin Amerika](https://mavidefter.net/etiket/latin-amerika/) - [kapitalizm](https://mavidefter.net/etiket/kapitalizm/) - [ırkçılık](https://mavidefter.net/etiket/irkcilik/) - [faşizm](https://mavidefter.net/etiket/fasizm/) - [neofaşizm](https://mavidefter.net/etiket/neofasizm/) - [Türkiye](https://mavidefter.net/etiket/turkiye/) - [Millet İttifakı](https://mavidefter.net/etiket/millet-ittifaki/) - [gazetecilik](https://mavidefter.net/etiket/gazetecilik/) - [işçi sınıfı](https://mavidefter.net/etiket/isci-sinifi/) - [emek](https://mavidefter.net/etiket/emek/) - [basın](https://mavidefter.net/etiket/basin/) - [grev](https://mavidefter.net/etiket/grev/) - [kanada](https://mavidefter.net/etiket/kanada/) - [ndp](https://mavidefter.net/etiket/ndp/) - [liberaller](https://mavidefter.net/etiket/liberaller/) - [koalisyon](https://mavidefter.net/etiket/koalisyon/) - [ottawa](https://mavidefter.net/etiket/ottawa/) - [geçiş süreci](https://mavidefter.net/etiket/gecis-sureci/) - [oscar](https://mavidefter.net/etiket/oscar/) - [patriyarka](https://mavidefter.net/etiket/patriyarka/) - [şirket](https://mavidefter.net/etiket/sirket/) - [gösteri](https://mavidefter.net/etiket/gosteri/) - [insan hakları](https://mavidefter.net/etiket/insan-haklari/) - [TÜRKONFED](https://mavidefter.net/etiket/turkonfed/) - [Anadolu sermayesi](https://mavidefter.net/etiket/anadolu-sermayesi/) - [İstanbul sermayesi](https://mavidefter.net/etiket/istanbul-sermayesi/) - [kitap](https://mavidefter.net/etiket/kitap/) - [özelleştirme](https://mavidefter.net/etiket/ozellestirme/) - [odtü](https://mavidefter.net/etiket/odtu/) - [ifade özgürlüğü](https://mavidefter.net/etiket/ifade-ozgurlugu/) - [protesto](https://mavidefter.net/etiket/protesto/) - [cumhuriyet](https://mavidefter.net/etiket/cumhuriyet/) - [Macaristan](https://mavidefter.net/etiket/macaristan/) - [Avrupa](https://mavidefter.net/etiket/avrupa/) - [seçimler](https://mavidefter.net/etiket/secimler/) - [Doğu Avrupa](https://mavidefter.net/etiket/dogu-avrupa/) - [milliyetçi muhafazakar](https://mavidefter.net/etiket/milliyetci-muhafazakar/) - [siyasal şiddet](https://mavidefter.net/etiket/siyasal-siddet/) - [devlet](https://mavidefter.net/etiket/devlet/) - [Gezi](https://mavidefter.net/etiket/gezi/) - [Küresel Güvenlik Girişimi](https://mavidefter.net/etiket/kuresel-guvenlik-girisimi/) - [tedarik zinciri](https://mavidefter.net/etiket/tedarik-zinciri/) - [hukuk](https://mavidefter.net/etiket/hukuk/) - [Gezi Parkı](https://mavidefter.net/etiket/gezi-parki/) - [Gezi davası](https://mavidefter.net/etiket/gezi-davasi/) - [parlamento](https://mavidefter.net/etiket/parlamento/) - [TBMM](https://mavidefter.net/etiket/tbmm/) - [muhalefet](https://mavidefter.net/etiket/muhalefet/) - [1 Mayıs](https://mavidefter.net/etiket/1-mayis/) - [Küresel Kriz](https://mavidefter.net/etiket/kuresel-kriz/) - [2023 Seçimi](https://mavidefter.net/etiket/2023-secimi/) - [Fed](https://mavidefter.net/etiket/fed/) - [Carl Schmitt](https://mavidefter.net/etiket/carl-schmitt/) - [Herman Heller](https://mavidefter.net/etiket/herman-heller/) - [siyasi çoğulculuk](https://mavidefter.net/etiket/siyasi-cogulculuk/) - [hukuk felsefesi](https://mavidefter.net/etiket/hukuk-felsefesi/) - [olağanüstü hal](https://mavidefter.net/etiket/olaganustu-hal/) - [Ekrem İmamoğlu](https://mavidefter.net/etiket/ekrem-imamoglu/) - [darbe](https://mavidefter.net/etiket/darbe/) - [kurucu iktidar](https://mavidefter.net/etiket/kurucu-iktidar/) - [egemenlik](https://mavidefter.net/etiket/egemenlik/) - [kayyum](https://mavidefter.net/etiket/kayyum/) - [yerel yönetimler](https://mavidefter.net/etiket/yerel-yonetimler/) - [eurovision](https://mavidefter.net/etiket/eurovision/) - [müzik](https://mavidefter.net/etiket/muzik/) - [performans](https://mavidefter.net/etiket/performans/) - [siyaset](https://mavidefter.net/etiket/siyaset/) - [eğitim](https://mavidefter.net/etiket/egitim/) - [öğretmenler](https://mavidefter.net/etiket/ogretmenler/) - [göçmen emeği](https://mavidefter.net/etiket/gocmen-emegi/) - [sol](https://mavidefter.net/etiket/sol/) - [İnek Bayramı](https://mavidefter.net/etiket/inek-bayrami/) - [hesaplaşma](https://mavidefter.net/etiket/hesaplasma/) - [Mülkiye](https://mavidefter.net/etiket/mulkiye/) - [Derrida](https://mavidefter.net/etiket/derrida/) - [Canan Kaftancıoğlu](https://mavidefter.net/etiket/canan-kaftancioglu/) - [askeri-sınai kompleks](https://mavidefter.net/etiket/askeri-sinai-kompleks/) - [bürokrasi](https://mavidefter.net/etiket/burokrasi/) - [özel sektör öğretmenliği](https://mavidefter.net/etiket/ozel-sektor-ogretmenligi/) - [sendika](https://mavidefter.net/etiket/sendika/) - [milli eğitim](https://mavidefter.net/etiket/milli-egitim/) - [Gustavo Petro](https://mavidefter.net/etiket/gustavo-petro/) - [verges](https://mavidefter.net/etiket/verges/) - [Rekabetçi otoriterlik](https://mavidefter.net/etiket/rekabetci-otoriterlik/) - [Siyasi rejim](https://mavidefter.net/etiket/siyasi-rejim/) - [Liberal demokrasi](https://mavidefter.net/etiket/liberal-demokrasi/) - [konsolidasyon](https://mavidefter.net/etiket/konsolidasyon/) - [yargı](https://mavidefter.net/etiket/yargi/) - [tarih](https://mavidefter.net/etiket/tarih/) - [mafya](https://mavidefter.net/etiket/mafya/) - [15 Temmuz](https://mavidefter.net/etiket/15-temmuz/) - [kent hakkı](https://mavidefter.net/etiket/kent-hakki/) - [kentleşme](https://mavidefter.net/etiket/kentlesme/) - [Henri Lefebvre](https://mavidefter.net/etiket/henri-lefebvre/) - [doğal gaz](https://mavidefter.net/etiket/dogal-gaz/) - [ekonomi](https://mavidefter.net/etiket/ekonomi/) - [ordu](https://mavidefter.net/etiket/ordu/) - [ceza hukuku](https://mavidefter.net/etiket/ceza-hukuku/) - [kültür](https://mavidefter.net/etiket/kultur/) - [Ergenekon](https://mavidefter.net/etiket/ergenekon/) - [Balyoz](https://mavidefter.net/etiket/balyoz/) - [28 Şubat](https://mavidefter.net/etiket/28-subat/) - [Bretton Woods](https://mavidefter.net/etiket/bretton-woods/) - [para](https://mavidefter.net/etiket/para/) - [emtia](https://mavidefter.net/etiket/emtia/) - [kimlik siyaseti](https://mavidefter.net/etiket/kimlik-siyaseti/) - [İran](https://mavidefter.net/etiket/iran/) - [kadın hareketi](https://mavidefter.net/etiket/kadin-hareketi/) - [otokrasi](https://mavidefter.net/etiket/otokrasi/) - [Ortadoğu](https://mavidefter.net/etiket/ortadogu/) - [iş cinayetleri](https://mavidefter.net/etiket/is-cinayetleri/) - [Amasra madenci katliamı](https://mavidefter.net/etiket/amasra-madenci-katliami/) - [çocuk emeği](https://mavidefter.net/etiket/cocuk-emegi/) - [MESEM](https://mavidefter.net/etiket/mesem/) - [çocuk işçilik](https://mavidefter.net/etiket/cocuk-iscilik/) - [Marksizm](https://mavidefter.net/etiket/marksizm/) - [Polanyi](https://mavidefter.net/etiket/polanyi/) - [Marx](https://mavidefter.net/etiket/marx/) - [metodoloji](https://mavidefter.net/etiket/metodoloji/) - [toplumsal hareketler](https://mavidefter.net/etiket/toplumsal-hareketler/) - [Rosa Luxemburg](https://mavidefter.net/etiket/rosa-luxemburg/) - [OHAL](https://mavidefter.net/etiket/ohal/) - [anayasa](https://mavidefter.net/etiket/anayasa/) - [sınır](https://mavidefter.net/etiket/sinir/) - [KHK](https://mavidefter.net/etiket/khk/) - [6 Şubat depremi](https://mavidefter.net/etiket/6-subat-depremi/) - [deprem](https://mavidefter.net/etiket/deprem/) - [Turkey earthquake](https://mavidefter.net/etiket/turkey-earthquake/) - [working class](https://mavidefter.net/etiket/working-class/) - [Anatolia](https://mavidefter.net/etiket/anatolia/) - [2023 seçimleri](https://mavidefter.net/etiket/2023-secimleri/) - [popülizm](https://mavidefter.net/etiket/populizm/) - [Umut İlkesi](https://mavidefter.net/etiket/umut-ilkesi/) - [Bloch](https://mavidefter.net/etiket/bloch/) - [Twitter](https://mavidefter.net/etiket/twitter/) - [Mastodon](https://mavidefter.net/etiket/mastodon/) - [BlueSky](https://mavidefter.net/etiket/bluesky/) - [Sosyal Medya](https://mavidefter.net/etiket/sosyal-medya/) - [Kadir Cangızbay](https://mavidefter.net/etiket/kadir-cangizbay/) - [Sosyoloji](https://mavidefter.net/etiket/sosyoloji/) - [Bisiklet](https://mavidefter.net/etiket/bisiklet/) - [Özyönetim](https://mavidefter.net/etiket/ozyonetim/) - [Özsavunma](https://mavidefter.net/etiket/ozsavunma/) - [Kürt](https://mavidefter.net/etiket/kurt/) - [EZLN](https://mavidefter.net/etiket/ezln/) - [İklim krizi](https://mavidefter.net/etiket/iklim-krizi/) - [Göçmen](https://mavidefter.net/etiket/gocmen/) - [Filistin](https://mavidefter.net/etiket/filistin/)